1980'li yıllarda ekonomik nedenlerle, 1990'lı yıllarda ise yaşanan terör olayları nedeniyle büyük hız kazanan dış göç Tunceli için büyük sorun. Tunceli Valisi Mustafa Erkal, "Yaşanan göç üretken kesimin kırsal alanı terk etmesine sebep olmuş olup, göç ettiği yerlerde yeni iş kuran insanların geri dönme konusunda isteksizliği göz önüne alındığında, bu oranın uzun yıllar yüksek seyredeceği tahmin edilmektedir" dedi. Vali Mustafa Erkal, BİZİM MAHALLİ İDARELER GAZETESİ'nin sorularını cevaplandırırken "İlimizde son o­n yıldan beri yaşanan terör olayları sonucu köyden kente, kentlerden büyük şehirlere doğru büyük göç yaşanmıştır. 1990'da 133 bin 143 olan nüfus, 1997'de 86 bin 268'e düşmüştür. Köyde oturan nüfusun toplam nüfusa oranı 1990'da % 62 civarında iken 1997'de bu oran % 36'lara düşmüştür. Bu yoğun göç sonrası terör olaylarının azalması, sağlanan huzur ortamı sonucu, göç eden vatandaşlarımızın terk ettikleri köylerine geri dönme isteklerini arttırmış ve bu konuda çeşitli çalışmalar yapılmıştır" diye konuştu. Tunceli'nin; sanayi yönünden ülkemizde en geri kalmış illerimiz arasında yer aldığını söyleyen Tunceli Valisi Mustafa Erkal şunları söyledi:.

NÜFUS DURUMU

"1990-1997 döneminde nüfusu azalan 26 il arasında en hızlı azalış Tunceli'de gerçekleşmiştir. 2000 sayımı sonuçları gözönüne alındığında 1997'ye göre nüfusta artış olduğu görülmektedir. 2000 sayım sonuçlarına göre 93 bin 548 olan toplam nüfusun 53 bin 864'ü il ve ilçe merkezlerinde, 39 bin 684'ü ise bucak ve köylerde yaşamaktadır. Tunceli'nin; Çemişgezek, Hozat, Mazgirt, Nazımiye, Ovacık, Pertek ve Pülümür'den oluşan 7 ilçesi; Mazgirt'e bağlı Darıkent ve Akpazar belediyeleri ile birlikte 10 belediyesi, 19 bucağı ve 372 köyü ile 1025 mezrası bulunmaktadır. İlçelerin tümünün kuruluş tarihi eski olup, Cumhuriyet öncesine dayanmaktadır. Terör olaylarının azalması sonucu, köye dönüş ve rehabilitasyon projeleri gündeme gelmiş olup, bu projelere kaynak teşkil etmesi ve önümüzdeki yıllarda yapılacak yatırımların planlanmasında kullanılmak üzere cazibe merkezleri tespit edilmiştir. İl merkezi, 7 ilçe merkezi ve 2 belde de dahil olmak üzere toplam 50 cazibe merkezi tespit edilmiştir.

SOSYAL DURUM

Tunceli insanı kültürel değerlerine son derece bağlıdır. Aşiret olayı son yıllarda önemini yitirmesine rağmen varlığını halen korumaktadır. Bugün il genelinde 47 değişik aşiret bulunmaktadır. Aşiretlerin etkinliği daha çok seçim zamanlarında ön plana çıkmaktadır. Bazı güçlü aşiretler ilin siyasi iradesine hakim olmaktadır. İl nüfusunun yaklaşık % 90'ı Alevi inanışlara sahiptir. Sünni diye tabir edilen nüfus Pertek ve Çemişgezek'de yaşamaktadır. İl genelinde nüfusun büyük bir çoğunluğu Türkçe, çok az kişi de Zazaca tabir edilen dili konuşmaktadır. Türkçe bilmeyenlerin sayısı yok denecek kadar azdır.

KONUT SIKINTISI VAR

İl merkezi konut sıkıntısının hat safhada olduğu yerlerden biridir. Konut azlığı nedeniyle kiralar yüksek olup, yaklaşık 1000 konut yapıldığı takdirde sorunun çözülebileceği tahmin edilmektedir. Çemişgezek, Pertek ve Pülümür'ün konut ihtiyacı bulunmuyor. Hozat'ın 350, Mazgirt'in 250, Nazımiye'nin 500, Ovacık'ın 150 konut ihtiyacı bulunmaktadır.

SAĞLIKTA DURUM

İlde halen 21 sağlık ocağı, 95 sağlık evi bulunmaktadır. 1 halk sağlığı laboratuarı, biri Tunceli merkezde diğeri Nazımiye'de 2 devlet hastanesi, SSK'ya ait 1 hastane ile 1 adet verem savaş dispanseri bulunmaktadır. Sağlık ocaklarından 4'ü, sağlık evlerinden ise 73'ü göç ve güvenlik nedeniyle kapalıdır. Tunceli merkezinde 6, Çemişgezek 2, Hozat, Mazgirt, Nazımiye ve Pertek ilçelerinde birer adet olmak üzere toplam 13 adet eczane bulunmaktadır. Ovacık ve Pülümür'de ecza deposu bulunmaktadır. Devlet Hastanesinde 2 genel cerrahi, 1 kulak burun boğaz, 1 üroloji, 1 dahiliye, 1 çocuk sağlığı ve hastalıkları, 1 radyoloji uzmanı bulunmaktadır. 1 kadın hastalıkları ve doğum uzmanı da geçici görevle çalışmaktadır. Sağlık hizmetlerinin vatandaşlarımıza daha etkin bir şekilde sunulması için; 2 kadın hastalıkları ve doğum, 1 çocuk hastalıkları, 1 halk sağlığı, 1 ortopedi, 1 dahiliye, 1 KBB, 1 göz hastalıkları, 1 enfeksiyon hastalıkları, 2 anestezi olmak üzere 12 uzman hekime acilen ihtiyaç duyulmaktadır. Özellikle ana branşlardan sayılan, acil vakası ve klinik hastası çok fazla olan çocuk sağlığı ve hastalıkları ile kadın hastalıkları ve doğum uzmanı atamasının acilen yapılması, bunun yanında anestezi uzmanı atamasının yapılması öncelik arz etmektedir. Devlet Hastanesinin tıbbi cihaz ihtiyacının da karşılanması gerekmektedir. 2 adet oksijen çadırı, 1 adet infüzyon cihazı, 3 adet apne monitörü, 2 adet pulse Vali Erkal her yerde... Tunceli Valisi Mustafa Erkal, zamanın büyük çoğunluğunu ilçe ilçe, belde belde, köy köy gezerek geçiriyor. Önemli problemleri olan ilde vatandaşın ekonomik güçsüzlüğüne karşı da Valilik büyük hassasiyet gösteriyor. Yardımlar, hangi mevsime denk gelirse gelsin yerine ulaştırılırken Tunceli Valisi Mustafa Erkal da yardım kervanında görevini ihmal etmiyor. Vatandaşlara yardımları ulaştıran Vali Mustafa Erkal fırsat buldukça da o­nlarla sohbet ediyor. Vali Mustafa Erkal, her gittiği yerde çocukların da büyük ilgisiyle karşılaşıyor. Çocuklarla sohbet eden Vali Erkal, zaman zaman o­nları okullarda da yalnız 980'li yıllarda ekonomik nedenlerle, 1990'lı yıllarda ise yaşanan terör olayları nedeniyle büyük hız kazanan dış göç Tunceli için büyük sorun oldu. Ama şimdi sağlanan huzur ortamı sonucu, göç eden vatandaşlarımızın terk ettikleri köylerine geri dönme isteklerini arttırdı ve bu konuda çeşitli çalışmalar yapılıyor. Çocukların yeri başka... oksimetre, 1 adet röntgen cihazı (100 MA portatif), 1 adet ultrason cihazı, 1 adet skopi (çift masa çift tüp 500 Ma), 1 adet bilgisayarlı tomografi ve 1 adet kan gazı cihazına ihtiyaç duyulmaktadır.

EĞİTİMDE DURUM

İlimizde 49 ilköğretim okulu, 19 okul öncesi eğitim kurumu ve 16 lise ile eğitim ve öğretime devam edilmektedir. Lise ve dengi okullarımızdan; 5'i çok programlı, 5'i genel, 1'i kız meslek, 1'i Anadolu, 1'i Anadolu öğretmen, 1'i ticaret meslek, 1'i teknik ve endüstri meslek, 1'i teknik lisedir. 2000-2001 eğitim öğretim yılında 12 bin 442 öğrenci ilköğretim okullarında, 3 bin 126 öğrenci liselerde ve 577 öğrenci okul öncesi olmak üzere toplam 16 bin 145 öğrenci eğitim öğretim görmüştür. İl genelinde 339'u sınıf öğretmeni, 428'i branş öğretmeni ve 33'ü anasınıfı öğretmeni olmak üzere 800 öğretmen görev yapıyor. 40 sınıf öğretmeni ile 268 branş öğretmenine ihtiyaç duyulmaktadır. Acil olarak; 51 İngilizce, 11 Türkçe, 16 Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, 15 Rehber öğretmen, 9 Bilgisayar öğretmeni, 4 Sosyal Bilgiler öğretmeni, 10 Müzik öğretmeni verilmesi halinde Tunceli'nin öğretmen ihtiyacı önemli ölçüde giderilecektir. Yapımı devam eden okul inşaatlarının bitirilmesiyle bina ihtiyacı kalmayacak olup, okulların kaliteli donatım malzemeleri ile doldurulması, öğretmen niteliklerini arttırmak, sosyal ve sportif faaliyetlerle ilgili altyapı eksikliklerini gidermek bundan sonraki ana hedeflerdir. İlimizde 1 Çıraklık Eğitim Merkezi ve 8 Halk Eğitim Merkezi bulunmaktadır. Mesleki, genel bilgi, sosyal ve kültürel kurslar olmak üzere 113 kurs açılmış, bu kurslara toplam 2 bin 143 kursiyer katılmıştır. Üniversite, fakülte, araştırma merkezi ve enstitü bulunmamaktadır. Fırat Üniversitesine bağlı meslek yüksekokulu bulunmakta olup, bu okul bünyesinde "Elektrik", "İnşaat" ile "Hayvan Yetiştiriciliği ve Sağlığı" programları mevcuttur. Yüksekokulda 2000-2001 öğretim yılında 64 kız, 118 erkek olmak üzere toplam 182 öğrenci bulunmaktadır. 1 profesör, 6 öğretim görevlisi, 4 okutman olmak üzere 11 öğretim elemanı mevcuttur. 1999-2000 öğretim yılında 68 öğrenci mezun olmuştur.

SOSYAL VE KÜLTÜREL FAALİYETLER

Tunceli'de önemli kutlama günleri ve festivalleri düzenleniyor. Bunlar; Çemişgezek Dut ve Peynir Festivali, Pülümür Bal Festivali, Munzur Kültür ve Doğa Festivali'dir İl Merkezinde 1 adet açık tenis kortu, 1 adet çim saha, 1 adet kapalı spor salonu bulunmaktadır. İlde 37 taekwon-do ve 48 karate dalında olmak üzere toplam 85 lisanslı sporcu bulunmaktadır.

EKONOMİK YAPI

Tunceli'de 777 bin 400 hektar arazinin 113 bin 180 hektarlık bölümü tarıma elverişlidir. Bu alanın yaklaşık 29.435 hektarlık bölümü ekiliyor. Ekilen arazinin büyük bir kısmını tahıllar yani buğday ve arpa oluşturuyor. Ancak, gerek tahıl üretimi ve gerekse diğer ürünlerin üretim miktarları ihtiyacı karşılamaktan uzak. Ekimi yapılan başlıca tarla ürünleri buğday, arpa, nohut, kuru fasulye, fiğ ve yoncadır. 1980'li yıllarda ekonomik nedenlerle başlayan, 1990'lı yıllarda ise yaşanan terör olayları nedeniyle büyük hız kazanan dış göçtür. Yaşanan göç üretken kesimin kırsal alanı terk etmesine sebep olmuş olup, göç ettiği yerlerde yeni iş kuran insanların geri dönme konusunda isteksizliği göz önüne alındığında, bu oranın uzun yıllar yüksek seyredeceği tahmin edilmektedir. Tunceli'de vatandaşın geçim kaynağı hayvancılığa dayanmaktadır. Hayvancılık; küçükbaş hayvancılık şeklinde olmakta, özellikle koyun ve kıl keçisi beslenmektedir. Büyükbaş hayvancılık aile işletmesi şeklinde, küçükbaş hayvancılık ise göçer hayvancılık olarak yapılmakta olup, modern hayvancılık ise yok denecek kadar azdır. İlde yerleşik hayvancılığa geçmek için modern hayvancılık teşvik edilmekte ve suni tohumlama ile mevcut hayvanların ıslahı yoluna gidilmektedir. İlimizin hayvan varlığı terör olaylarının yoğunlaştığı 1990'lı yıllarda hızla düşmüştür. 1990'da 100 bin 700 adet olan küçükbaş hayvan sayısı 2000 yılında 48 bin 176'ya düşmüştür. Yine aynı şekilde büyükbaş hayvan sayısı 1990'da 679 bin 480 iken 2000 yılında 279 bin 413'e düşmüştür. İldeki önemli bir uğraşı ve geçim kaynağı da arıcılıktır. Hava şartlarının arıcılığa son derece uygun, su kaynaklarının bol, arazinin yeşil ve türlü çiçeklerle bezenmiş olması yetiştiricilere bir takım avantajlar sağlamaktadır. Tunceli, arıcılıkta ve bal üretiminde diğer illere göre daha iyi bir konumda bulunmaktadır. Keban Baraj Gölüne sınır Mazgirt, Pertek, Çemişgezek ilçelerinde tatlı su balığı avcılığı önemli bir gelir kaynağı olup, 19 bin 600 hektar baraj gölü sahasında balık avcılığı yapılmaktadır.

YAPILAN ÇALIŞMALAR

İlde tarım ve hayvancılığı geliştirmek için Valiliğimizin girişimleri sonucu; Tarım Müdürlüğünce, koyunculuk, arıcılık, cevizcilik, süt inekçiliği hazırlanmış olup, projelerin uygulanması Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonunun kaynak sağlanarak projeler hayata geçirilmiştir. 2000 yılında toplam 344 aileye süt ineği , koyun, süt keçisi, arılı kovan dağıtımı yapılmıştır.

SANAYİ YOK

Tunceli; sanayi yönünden ülkemizde en geri kalmış illerimiz arasında yer almaktadır. İşlenebilir hammadde kaynaklarının olmaması, sermaye birikiminin yetersiz kalması ve geleneksel üretim yapılarının da yatkın olmaması nedeniyle ekonomi sanayiden çok tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Harçik mevkiinde 100 hektar alan üzerinde inşaatı devam eden Tunceli Organize Sanayi Bölgesi projesinin altyapı inşaatı bitmiş durumdadır. Organize Sanayi Bölgesi projesinin tamamlanıp hizmete girmesiyle imalat sanayi yatırımlarının artacağı tahmin edilmektedir.

TURİZMDE UMUT VAR

Tunceli'nin turizm potansiyeli üzerinde durulmasında yarar var. Çünkü ilimiz ka Vali Mustafa Erkal için çocukların önemi daha büyük. Vali Erkal, her frsatta okulda, sokakta, her yerde çocuklarla iç içe oluyor ve o­nları sevindiriyor. 2000-2001 eğitim öğretim yılında 12 bin 442 öğrenci ilköğretim okullarında, 3 bin 126 öğrenci liselerde ve 577 öğrenci okul öncesi olmak üzere toplam 16 bin 145 öğrenci eğitim öğretim gördü. Nüfus artışı, konut sıkıntısını ortaya çıkardı... 2000 sayımı sonuçları gözönüne alındığında 1997'ye göre nüfusta artış var ve 93 bin 548 olan toplam nüfusun 53 bin 864'ü il ve ilçe merkezlerinde yaşıyor. +Tunceli'nin; Çemişgezek, Hozat, Mazgirt, Nazımiye, Ovacık, Pertek ve Pülümür'den oluşan 7 ilçesi; Mazgirt'e bağlı Darıkent ve Akpazar belediyeleri ile birlikte 10 belediyesi, 19 bucağı ve 372 köyü ile 1025 mezrası bulunmuyor. İl merkezi konut sıkıntısının hat safhada olduğu yerlerden biridir. Konut azlığı nedeniyle kiralar yüksek... 1954 Kaman Kırşehir doğumlu. İlk ve ortaokulu Kaman'da bitirdi. Ankara Kurtuluş Lisesi'nden mezun olduktan sonra girdiği Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat ve Maliye Bölümünden 1978'de mezun oldu. 1980'de Konya Kaymakamlık adaylığına atandı. Trabzon Araklı, Malatya Arapkir kaymakamlığı görevlerinde bulundu. 1986-88'de Denizcilik Bankası Personel Daire Başkanlığı yaptı. Yeniden Kaymakamlığa dönerek Bingöl Kığı Kaymakamlığına atandı. 1990'da Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü Şube Müdürlüğü görevinde bulundu. 1 yıl İngiltere'de yabancı dil eğitimi aldı. 1992-95 yılları arasında Kütahya Vali Yardımcılığı görevinde bulundu. 1995-97'de İçel Erdemli Kaymakamlığı yaptı. 1997'de beş ay Giresun Tirebolu Kaymakamlığı görevinde bulunduktan sonra Ankara Vali Yardımcılığına atandı. Son kararname ile 2000 Ağustosunda Tunceli Valiliğine atandı ve 11 aydır bu görevini sürdürüyor.