Darende Kaymakamı Salih Yüce, ilçesinin yaşadığı sorunlar ve göreve başladığı günden bu yana yaptığı hizmetlerle ilgili olarak BİZİM MAHALLİ İDARELER Gazetesine açıklamalarda bulundu.

Darende’nin en önemli sorununun kanalizasyondan kaynaklanan çevre kirliliği olduğunu söyleyen Kaymakam Yüce, Mahalli İdareler Yasasıyla ilgili olarak yaptığı değerlendirmede de Türkiye’nin Ankara’dan idare edilmesinin zorluğuna dikkat çekti.

Kayseri-Malatya-Sivas hattında bir yol güzergahında bulunan tarih kenti Darende, geçmişteki parlak günlerinin özlemini çekiyor. Darende Kaymakamı Salih Yüce, ilçesinin yaşadığı sorunlar ve göreve başladığı günden bu yana yaptığı hizmetlerle ilgili olarak BİZİM MAHALLİ İDARELER Gazetesine açıklamalarda bulundu. Darende’nin en önemli sorununun kanalizasyondan kaynaklanan çevre kirliliği olduğunu söyleyen Kaymakam Yüce, Mahalli İdareler Yasasıyla ilgili olarak yaptığı değerlendirmede de Türkiye’nin Ankara’dan idare edilmesinin zorluğuna dikkat çekerek şunları söyledi:

NÜFUS YAPISI

“2000 yılı sayımına göre ilçemizin nüfusu 16 bin 350’dir. Toplam nüfusumuz ise 67 bin civarındadır. 1997 sayım sonuçlarına göre Darende’nin nüfusunda bir artış olmuştur. İlçemiz son derece kırık bir arazi yapısına sahip. Merkezimizin rakımı 958 metre ama daha yüksek rakımlı yerlerimiz bulunuyor. Rakım; 950 ile 2100 metre arasında değişmekte, bu nedenle de ova tabir edebileceğimiz sadece iki bölgemiz bulunmaktadır. Bunların dışında arazimiz oldukça engebelidir. Darende’de mevcut kayıtlara göre toplam 5 bin 142 konut bulunmaktadır. Konutlar genellikle toprak ve ahşap bina olup, betonarme binaların sayısı gün geçtikçe artış göstermektedir. İlçe merkez ve köylerinde halkımız kendi gelenek ve göreneklerini sürdürmektedirler. İlçe halkının neredeyse Türkiye’nin her tarafına göç vermiş olması sebebiyle dışarıya bağlantısı oldukça fazladır. Bunda E-24 devlet karayolunun ilçe merkezinden geçmesinin de büyük etkisi vardır.

DARENDE’NİN TARİHÇESİ

İlçemizin ismi bir çok değişiklikten sonra, bu günkü adı olan Darende ismini almıştır. Darende; Farsçada sahip ve var olan anlamına geldiği gibi, Türkçe’de “30 yapraklı gül şehri” demektir. Darende ve havalisinin ilk çağlarda M.Ö. 7000’li yıllarda Anadolu’ya gelen Eti Türklerinin hakimiyeti atında olduğu bilinmektedir. Aslan taşlar ve bazı höyüklerden bu kanaate varılmıştır. Darende’nin asıl tarihi Türklerin Orta Asya’dan göç edip Anadolu’ya yerleşmeleriyle başlar. Darende, Roma, Bizans, Emevi, Anadolu Selçukluları, Danişmentliler, İlhanlı devletlerinin hakimiyetlerinde kalmış ve daha sonra da Memlukların eline geçmiştir. Yavuz Sultan Selim zamanında sadrazamlardan Sinan Paşa ve Şahsuvaroğulları tarafından Mısır seferinde kesin olarak Osmanlı Devletine katılmış ve Sivas’a bağlanmıştır. Bu tarihten sonra hiçbir düşman ayağı basmayan Darende, bir ara mutasarrıflık, sancaktarlık olarak idare edilmiştir. Darende bir zaman vilayet olarak idare edilmiştir. 1908 yılında kaza teşkilatı kurularak Sivas’a bağlanmış, 1934 yılında yakınlık ve iklim özelliği sebebiyle Malatya’ya bağlanmıştır. Darende’nin yüzölçümü 1564 kilometrekaredir. Coğrafi yapı bakımından dağlık ve engebeli olup çok az yayla ve ovaya sahiptir. En büyük akarsuyu ise Tohma Çayıdır.

SAĞLIK YETERSİZ

Darende’de sağlık hizmetleri maalesef yeterli değil. İlçemiz, Malatya’ya 110 km, Kayseri’ye 225 km, Sivas’a 180 km uzaklıkta bulunuyor. İl merkezlerine uzak olmamız ve ana yol üstünde bulunmamız sebebiyle de büyük sıkıntılarımız olmaktadır. Genelde sıkıntımız; yolumuzun hayli virajlı olması nedeniyle meydana gelen trafik kazalarıdır. Bu kazalara anında müdahale edebileceğimiz ekip ve teknik personel maalesef yok. Şu an elimizde 2 dahiliye uzmanı doktor var. Bunların dışında uzman doktorumuz yoktur. İlçemizde mutlaka bir genel cerrah, bir kadın doğum ve bir de ortopedi uzmanına ihtiyacımız var. Beldelerimizin hepsinde sağlık ocağı mevcut. Ayrıca bir köyümüzde de sağlık ocağımız var. Sağlık ocağı hizmetlerinde bir sıkıntımız yok. Bütün sağlık ocaklarında yeterli sayıda doktorumuz var. Ancak yardımcı personel yani ebe, hemşire ve sağlık memuru açısından sıkıntılarımız mevcut. Bunları da yapılan atamalarda zaman zaman istememize rağmen bir sonuç alamıyoruz. Özellikle son yıllarda Sağlık Bakanlığı’na yeteri kadar kadro tahsis edilmemesi de bu sıkıntıya etken oluyor.

EĞİTİMDE AVANTAJLI

Darende’de eğitim kökeni medreselere kadar dayanmaktadır. İlçemiz merkezinde 5 ilköğretim, kasaba ve köylerimizde ise 70 ilköğretim olmak üzere 75 ilköğretim okulunda 6 bin 498 öğrenci, 189 öğretmen ve idareci ile eğitim ve öğretim sürdürülmektedir. İlçemizde okur yazar oranı yüzde 87 olup okuma yazma bilmeyenler 55 yaş üzeri kişilerdir. İlçe merkezimizde 1 genel lise, 1 çok programlı lise, 1 imam hatip lise, 1 kız meslek lisesi ve 1 de sağlık meslek lisesi bulunmaktadır. Kasabalarımızdan Balaban ve Ayvalı’da da genel lise bulunmaktadır. İlçemizde yaygın eğitim faaliyetleri Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünce yürütülmektedir. Çeşitli bölümlerde kurslar açılmaktadır. İlçemiz, eğitim hizmetleri açısından sanıyorum diğer ilçelere oranla avantajlı. Şu anda kapalı okulumuz yok. Köylerimizdeki 19 okulumuzda taşımalı öğretim yapmaktayız. Rakımı 2100 metre olan yerleşim birimlerimizde taşımalı öğretimde sıkıntılarımız oluyor. Kışın yollar kapanıyor ve açmada zorluk çekiliyor. Bunun dışında genelde ilçemizin okul açısından problemleri diğer yörelere nazaran iyi durumda.

ULAŞIMDA DURUM

Darende, Doğu ile Güneydoğu Anadolu’yu birbirine bağlayan Malatya-Kayseri-Ankara karayolunun güzergahı üzerinde. Ayrıca köy yolu ile Elbistan-Kahramanmaraş-Adana bağlantısı mevcuttur. Bu yol Malatya Köy Hizmetleri Müdürlüğünce tamamen asfalt yapılmıştır. Karayolu ile Türkiye’nin her tarafına ilçemizden ulaşmak mümkündür. 29 köy yolu ile 29 mezra yolu stabilizedir. 12 köy yolu ile 1 mezrada 61 kilometre asfalt vardır. Hiçbir köyün yolu ham yol değildir.

İÇME SUYU YETERSİZ

İlçe merkezimizde içme suyu yetersiz ve sert olup, şu anda 18 mahallede içme suyu mevcuttur. Ancak Gürpınar ve Üçpınar kaynaklarından sağlanan su yetersizdir. Merkez ve 3 kasaba belediyesi tarafından ortaklaşa Gürpınar’dan içme suyu getirtme çalışmaları devam etmektedir. Köy ve kasabalarımızdan 17 köyün suyu mevcut ama yetersizdir. 26 köyümüzün ise içme suyu yeterli durumdadır. Mezralarımızdan ise, 13 mezranın suyu yeterli, 7’sinin yetersiz ve 7’sinin ise suyu bulunmamaktadır. Kasabalarımızdan Aşağıulupınar, Balaban, Ağılbaşı ve Yenice’nin içme suları yetersizdir.

GEÇİM KAYNAĞI TARIM

İlçe merkezimizde ve köylerimizde halkımızın geçim kaynağını tarım; tarımda da kayısı önemli. Toplam 1.5 milyon civarında kayısı ağacımız mevcut. Son zamanlarda kayısının fiyatındaki anormal düşüşler sıkıntıya yol açıyor. Bu durum vatandaşlarımızı sıkıntıya düşürüyor. Biz bu nedenle kayısıya alternatif gelir kaynakları oluşturma peşindeyiz. Bu amaçla çeşitli projeler uyguladık. Bunlar hayvancılığı geliştirme, seracılık, meyve fidancılığını çeşitlendirme ve özellikle de cevize yönelmedir. İlçemizde ticari hayat canlı değildir. Önceden ticaret merkezi olan ilçe bu önemini yitirmiş ve halkın bir çoğu ekonomik sebeplerden dolayı göç etmek zorunda kalmıştır. İlçe Mal Müdürlüğü kayıtlarına göre 3 bin 574 vergi mükellefi bulunmaktadır. Bunlar; 328 gerçek, 486 basit usulde, ayrıca 12 şirket ve 2 bin 748 de motorlu taşıt vergisine tabi mükellef vardır.

TEMEL SORUNLAR

Darende’nin biraz önce bahsettiğim gibi sağlık başta olmak üzere eğitimde sorunları var. İlçemizdeki meslek yüksek okulu şu anda kapanmış durumda. Açılması yönünde çalışmalarımız var ve inşallah onu halledeceğiz. Bunun yanı sıra vatandaşlarımızın gelirinin düşmesi nedeniyle geçim sıkıntısı çektikleri gözlemlenmektedir. Bu da bizi önemli ölçüde sıkıntıya sokmaktadır. Ayrıca belediye hizmetlerinde içme suyunun yetersiz olması ve kanalizasyon problemi bizim için hayli büyük problemlerdir.

SOSYAL ETKİNLİKLER

İlçemizde özellikle 48.’sini düzenlediğimiz karakucak güreşleri ki; bu 48 yıldır kutlanan bir festivaldir. En önemli kültür faaliyetimiz budur. Bunun yanı sıra her yıl düzenli olarak yapılan Kemal Özkan Sünnet Şölenimiz var. Yüksek okulumuz açıkken özellikle okul müdürümüzün ortalama ayda bir gün düzenlediği sosyal faaliyetler oluyordu. Konserler, tiyatrolar, seminerler yoğun olarak yapılıyordu. Kapandığı için bu faaliyetler de bir ölçüde bitmiş oldu. İlçemizde sosyal hayat tamamen bizim yapacağımız faaliyetlere bağlı. Darende’de Sadrazam Mehmet İzzet Paşa Kütüphanesi bulunuyor. Kütüphanemiz öyle tahmin ediyorum ki; illerde dahi olmayan bir zenginlikte, büyüklükte ve güzelliktedir. Burası 300 yıllık bir kütüphanedir. Bunun yanı sıra Somuncubaba Kütüphanesi mevcut. Burası daha çok dini ağırlıkta bir kütüphanedir.

TURİZM VE KÜLTÜR

Darende’de her adımda tarihten bir esere rastlamak mümkündür. Bu eserlerin bir çoğu ilçemizin Zaviye Mahallesi eskişehir mevkiinde bulunmaktadır. Bunlar; Zengibar Kalesi, Hasanpaşa Hamamı, Eski Çarşı, Somuncu Baba Camii ve Külliyesi, ünlü Balaban Camii, Maşattepe Tümülüsüdür. Tohma Çayı üzerinde de tarihi taş köprüler ile Kudret Hamamı bulunmaktadır. Ayrıca; görenlerin hayranlıklarını gizleyemedikleri ünlü Günpınar Şelalesi, Yeniköy ile Başdirek köyleri arasında bulunan Aslan taşlar, Ozan Köyünde roma devrenden kaldığı saılan anıt mezar ile Balaban içmeceleri gezip görmeye değer yerlerdendir. İlçemiz zengin bir kültüre sahip bulunmaktadır. Zaviye Mahallesi adeta bir açık hava müzesidir. Ancak bu eserlerin hepsinin onarıma ihtiyacı bulunmaktadır.

UYGULANAN PROJELER

Göreve geldiğimden bu yana uyguladığımız projeleri şu şekilde anlatabilirim: Seracılık, hayvancılığı geliştirme ve meyveciliği çeşitlendirme projemiz var. Bunun yanı sıra devlet-vatandaş işbirliğiyle 23 köyümüzün içme suyunu yaptırdık. Vatandaşların bu projelere çok büyük katkıları oldu. İlçe merkezimizde bir lisenin tamamı devlet-vatandaş işbirliğiyle yapıldı. Bir ilköğretim okulumuz yine devlet-vatandaş işbirliğiyle yapıldı ve öğretime açıldı. Şu anda devam etmekte olan 2 ilköğretim okulumuz ile 1 ilköğretim okulumuzun ek binası da inşaat halindedir.

VAKIF ÇALIŞMALARI

İlçemiz Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı kurulduğu 1986 yılından beri ilçede fakir ve muhtaç vatandaşlarımızın ihtiyaçlarını imkanlar ölçüsünde karşılamaya devam etmektedir. Muhtaç vatandaşların ihtiyaçlarının karşılanmasından başka, vakfımızın eğitime de katkısı büyüktür. Her eğitim yılı başlangıcında fakir öğrencilerin eğitim araç ve gereçleri karşılanmaya çalışılmaktadır. Bu arada 8 yıllık kesintisiz eğitim çerçevesinde taşıma ile merkezi ilköğretim okullarında okuyan 1600 öğrencinin öğle yemeği kumanya şeklinde vakfımız tarafından karşılanmaktadır. Vakfa ait 200 kişilik bir öğrenci yurdu mevcuttur. Ayrıca; vakfımız tarafından fakir çiftçilerimize seracılık, alabalık yetiştiriciliği, koyunculuk, Pekin ördeği yetiştiriciliği projeleri yapılarak çiftçimiz desteklenmiştir. Ayrıca iyi cins ceviz yetiştiriciliğini teşvik etmek maksadıyla Yalova’dan ceviz fidanı getirmek için çalışmalara başlanmıştır. Yine vakıf desteğiyle yem sorununa çözüm üretmek için ilk defa 50 dönümde mısır silajı ekimi yapılmış ve çok verimli olduğu tespit edilmiştir.

NELER YAPILMALI?

İlçemizde yapılabilecek yatırımlar bence, bir defa ekonomik olarak yapılması gereken mutlaka vatandaşın kayısıya bağımlılığının engellenmesi, kayısıdan kurtulmasıdır. Bunu derken kayısıların tamamını yok edelim düşüncesine sahip değilim. Mutlaka vatandaşın kayısıya alternatif gelir kaynaklarına kavuşturulması gerekir. ayvancılığın mutlaka geliştirilmesi gerekir. Bunun yanı sıra ilçemizin çok önemli sorunu olan çevre kirliliğini had safhaya ulaştıran kanalizasyon sorununun da mutlaka çözülmesi gerekir. Kapanan meslek yüksek okulunun yeniden açılması ki; bu konuda gerekli adımları attık. Vakfın elinde kendi binaları vardı, bunun üniversiteye devredilmesiyle meslek yüksek okulu açılacak. Bu da bizim için önemli konulardandır.

GENEL SORUNLAR...

Darende’nin belli başlı genel sorunları şunlardır: Organize sanayi bölgesi, Darende-Yenice-Balaban ve Aşağı Ulupınar kasabalarının içme suyu, Topma Çayının daha önce başlanılan yatak temizleme işlerine devam edilmesi, Halk Eğitim Merkezi hizmet binasının yapılması, kapalı spor salonunun yapılması, eski Darende tarihi yerlerinin inşası ve ihyası, öğretmen ihtiyacıın karşılansası, ihtiyaç olan yatılı bölge okulunun yapılması, ek derslik ihtiyaçlarının yapılması, köy yollarının asfalt ve stabilize programına alınması, ilçe, kasaba ve köy içme suyu ihtiyacının karşılanması, cami ve Kur’an kursları ile kadrosuz yerlere kadro verilmesi, sivil savunma müdürlüğünün ihdas edilmesi.

ASAYİŞTE RAHATIZ

Darende öyle tahmin ediyorum ki, asayiş açısından en rahat ilçelerden biri. Bizi en çok sıkıntıya sokan yol güzergahının hayli sıkıntılı ve meşakkatli olması ve bu nedenle ortaya çıkan trafik kazalarıdır. Bunun dışında ilçe merkezinde ya da köylerde çok az sayıda olay olmaktadır.

YASA ÇIKARILMALI

Mahalli İdareler Yasası için şunu söylemem gerekir; Türkiye’nin Ankara’dan idare edilmesi son derece zor. Seçtiğimiz kişilere ve de atağımız kişilere güven duymamız gerekir. Benim görüşüm mutlaka kaynakların; ilçelerin, beldelerin, diğer illerin belediye ya da özel idare birimlerine aktarılmasıdır. Kaynak kullanımını çok iyi şekilde denetlememiz gerekir. Ama mutlaka kaynakları aktarmamız gerekir. Şimdi bir belediye düşünün; İller Bankası’ndan gelen paylarla belediye kendi işçisinin, kendi memurunun maaşını ödeyemiyorsa o belediyenin olmasından çok olmaması bence çok daha faydalıdır. Bu tür sıkıntılar var, bu nedenle Meclis gündeminde olan yasa tasarısının bir an önce çıkması Ankara’yı da büyük ölçüde rahatlatacaktır. Bunun yanı sıra bizler, mahalli idare temsilcileri bu konuda büyük bir rahatlığa kavuşacağız ve vatandaşa gerektiği gibi hizmet edebileceğiz.

ANKARA’YA MESAJLAR

Merkezi yönetime mesajım; Mahalli İdareler Yasasıyla ilgili söylediklerimi tekrarlayacağım. Bizlere, yani taşraya gönderdikleri gerek atanmış idarecilere, gerekse seçilmiş belediye meclisi ve başkanlara mutlak surette güvenin tam olması ve Ankara’nın mutlaka üzerindeki bu yükü ki; ben bir kambur olarak yorumluyorum bu yükü atması gerekir.

DARENDELİLERE MESAJ

Darendeli vatandaşlarımız her zaman bizim yanımızda ve bizimle beraberdir. Ben özellikle bu konuda kendilerine teşekkür ediyorum. Bizi her konuda destekliyorlar. Bunu örneklerle açıklamak istiyorum. Sağlık meslek lisesini yaptırdığımızda yüzde 70’ini vatandaş karşıladı. İlköğretim okulu yaptırdık yüzde 50’sini yine vatandaş karşıladı. İçme suları projelerini yaptırıyoruz yüzde 50’sini vatandaş karşılıyor. Bence bu son derece önemli bir destek ve bizim için büyük bir itici güç. Bu desteğin devam edeceği kanaatindeyim. Yeterki biz çalışmalarımıza aynı şekilde devam edelim. Vatandaşlarıma bu nedenle yaptıkları katkılardan ve yaptıkları bu destekten dolayı teşekkür ediyorum. Bana bu imkanı tanıdığı için BİZİM MAHALLİ İDARELER Gazetesi’ne de teşekkür ediyorum. Özellikle mahalli idarelerle ve ilçenin tanıtımıyla ilgili konularda bana bu fırsatı verdiğiniz için, ilçemize gösterdiğiniz ilgi için teşekkür ediyorum.”

ANKARA’YA MESAJLAR

Merkezi yönetime mesajım; Mahalli İdareler Yasasıyla ilgili söylediklerimi tekrarlayacağım. Bizlere, yani taşraya gönderdikleri gerek atanmış idarecilere, gerekse seçilmiş belediye meclisi ve başkanlara mutlak surette güvenin tam olması ve Ankara’nın mutlaka üzerindeki bu yükü ki; ben bir kambur olarak yorumluyorum bu yükü atması gerekir. Türkiye’nin Ankara’dan idare edilmesi son derece zor. Seçtiğimiz kişilere ve de atağımız kişilere güven duymamız gerekir. Benim görüşüm mutlaka kaynakların; ilçelerin, beldelerin, diğer illerin belediye ya da özel idare birimlerine aktarılmasıdır. Kaynak kullanımını çok iyi şekilde denetlememiz gerekir.

KAYMAKAM SALİH YÜCE KİMDİR?

1965 Kayseri Pınarbaşı doğumlu. İlk, orta ve lise öğrenimini Pınarbaşı’nda tamamladı. 1982 yılında İstanbul Siyasal Bilgiler Fakültesi’ne girdi ve 1987’de bitirdi. Askerlik sonrası kaymakamlık görevi başladı. Darende, üçüncü görev yeri.