Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da aşiret düzeninden kaynaklı doğum oranının fazla olduğunu belirten Çaldıran Kaymakamı Osman AHSEN; "Ailede bir kişi çalışıyor, diğerleri tüketici konumunda" dedi.

VAN İLİ ÇALDIRAN İLÇESİ KAYMAKAMI

Osman AHSEN 1974 yılında Ankara'da doğdu. 1996 Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi mezunu. Nüfus Toplam 56 bin nüfusu var. Bunun 12 bini ilçe merkezinde. 64 tane köy muhtarlığımız var. Türkiye'nin; nüfusu 50 binin üzerinde olan 300 ilçesinden bir tanesidir Çaldıran. Aşiret düzeninden de kaynaklı olarak doğum oranı oldukça fazla. Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki halkın fakirliğinin temelinde çok çocuk sahibi olmaları yatıyor. İnsanlardaki arazi miktarı ve hayvan sayısı fazla olmakla birlikte, bir ailede bir kişi çalışıyor, diğerleri tüketici konumundalar. Dolayısıyla fakirlik gündeme geliyor. Vatandaşlar son yıllardaki eğitim imkanlarının gelişmesi, yazılı ve görsel basından kaynaklanan sosyalleşmenin hızlanmasıyla birlikte bu konuda daha bilinçli. Ancak bizim vatandaşın aile planlamasına karşı talebini karşılayacak kamu yönetimi teşkilatlanmamız yok. Çaldıran'daki 56 bin nüfusun yarısı kadın. Bu kadınlarımızın çoğu'da doğurganlık çağında, fakat köylerimizden 2 tanesinde ebe var. Çaldıran Doğu'nun ve Van'ın en soğuk 3-5 ilçesinden bir tanesi, 6-7 ay arazi kar altında. Köylerle ilçe merkezi arasında ulaşımı sağlamakta zorluk çekiyoruz. Eğitim ve Sağlık Bir erkek YİBO'muz var. 550 öğrencimiz var. Asıl sorun kız çocuklarında, kız çocuklarımızın, okulu olmayan yerlerde okutulmaması Çaldıran'ın en büyük utancı idi. 20 tane köy ve mezramızda okul olmadığı için kız çocukları hiç okuma-yazma bilmiyordu. 15 tane köyümüzde de 1.kademeyi bitirdikten sonra taşıma merkezlerine taşıyamadığımız kız çocukları okutulamıyordu. Bu anlamda 8 yıllık kesintisiz temel eğitim programı Çaldıran'da işlemiyordu. 3 sene önce çağdaş yaşamı destekleme derneğinin ilçemize yaptırmış olduğu 80 yataklı kız öğrenci yurdu, geçen yıl da kaymakamlığın kendi imkanlarıyla yaptırdığı ek 82 kişilik kız yurduyla 160 kapasiteye ulaştık. Bunun dışında kız çocuklarının devamsızlık sorunu var. Toplumsal yapıyı ve anlayışı kırmak çok zor. Çaldıran'da son 3 yıldır erkek ve özellikle kız çocuklarının 1. ve 2. kademeye katılması sorunu büyük ölçüde aşıldı. Şu an 12 bin öğrencimiz var. Önümüzdeki kayıt döneminde öyle sanıyorum ki bu sayı 14 bine ulaşacak. İlçemizde okuma yazma oranı erkeklerde %50'lerde, bayanlarda ise bu oran çok daha düşük. Köylerimizde 5 yıllık bir okulu okumuş ve diploma almış bayan sayısı 1 ya da 2'yi geçmiyor. Ulusal Eğitime Destek Kampanyası çerçevesinde 2 yılda 100'e yakın okuma-yazma kursu açıldı. Burada 1000'in üzerinde vatandaşa kurs verildi. Bu kurslarda okuma yazmanın dışında ev bilgileri, aile bilgileri de verildi. Hala Çaldıran'da bir devlet hastanemiz yok. Çaldıran merkezi ve köylerinin %40'ı, Tendürek bölgesinden gelen suyu kullanıyor. Tendürek volkanik alan olduğu için, sularındaki çeşitli kimyasal eriyikler, mineraller içme suyu standartlarının çok altında. Çaldıran'da içme suyundan kaynaklı iç hastalıkları, bakımından en sorunlu yer durumunda. Coğrafi Yapı Türkiye'nin en yüksek rakımlı yerleşim yerlerinden bir tanesidir. İklim şartları çok sert ve soğuktur. Burada hem vatandaşın hayatını hem de kamu hizmetlerini sürdürmek çok zordur. Geçim Kaynakları Halkın temel geçim kaynağı hayvancılık tabii, havancılık 1980'li yıllara göre çok gerilemiş durumda. Nüfus artmış, ancak hayvancılık 4/1, 5/1 seviyesine inmiş. Toprağın ekilmesi biçilmesi birkaç yıldır başlamış durumda. Zirai anlamda Çaldıran ilçesi diğer Anadolu ilçelerinin o­nlarca yıl gerisinde. Artık ot beklenen araziler sürülüp, işleniyor. Bol miktarda su olan Çaldıran ovasında sulama faaliyetleri halkın gündeminde. Pancar, buğday ve yem bitkisi ekimi artmış durumda. Çaldıran'ın üretim yapısı tamamıyla değişmekte. Kaçakçılıktan dolayı Van'ın, Çaldıran'ın çok yoğun olan hayvan varlığı, ucuz fiyatla İran'a gitmiş. Oradan da buraya hayvan gelmiş. İç Pazar oluşturulamayışı hayvancılık konusunda bir istikrarsızlığa neden olmuş. Kaçakçılık konusunda alınan önlemlerle herkes biraz daha kendi işine döndü ve kaçakçılıktan ümidini kesti. Tarihi Yapısı İlçemiz Çaldıran Meydan Muharebesi'nin yapıldığı bir yer. Akkoyunlu Devletinden kalma bol miktarda mezar taşları köylerimizde mevcut. Yer altı kentleri, gözetleme kuleleri minyatür düzeyde de olsa mevcut. Sosyal Faaliyetler Çaldıran 1989'larda ilçe olmuş, uzun yıllar Muradiye ilçesinin uzak köyü olarak kalmış. İlçe teşkilatının kurulması buranın sosyalleşmesinde en büyük önemi taşıyor. 3 Nisan Çaldıran'ın Kurtuluş günü. Bu kurtuluş günü münasebetiyle konserler, sergiler gibi etkinlikler düzenliyoruz. Vatandaşın talebi fazla değil. Ama ilk defa vatandaşın gündemine geliyor. Halk eğitimin köylerde açtığı bayanlara yönelik el becerisi kursları var. 10'ün üzerindeki köyde 20'ye yakın kurs açıldı. Bunlar bayanların sosyalleşmesi açısından da oldukça anlamlı. Temel Sorunlar Temel sorun ekonomik anlamda. Çaldıran'ın iklimi hayvancılık merkezi olmasını şart koşuyor. Çaldıran ovasının toprağının en büyük sorunu, aşırı kar yağışından kaynaklı taban suyunun oluşmasıdır. Taban suyu yüksek olduğu için zirai faaliyetlerde sorunlar yaşıyoruz. Tarlalar her yıl su altında kalıyor. Her yıl vatandaşın mahsulü perişan oluyor. Devlet su işleri tarafından iyi bir etüt çalışmasıyla Çaldıran ovasında su drenaj sisteminin oluşturulması gerekir. 56 bin nüfuslu ilçemizde MEB tarafından yapılmış lisesi yok. Lise ihtiyacımızı köylere hizmet götürme birliğimizin yapmış olduğu bir pasajda geçici olarak sürdürüyoruz. Çaldıran lisesi Van'ın genel ve açık programlı liseleri arasında kendi kulvarında 1. Lisesi olmuştur. Bu sıkıntılara rağmen, Doğuda ve Güneydoğu Anadolu'nun genel ve çok programlı liseleri arasında Çaldıran lisesi eşit ağırlıkta 6. Sıradadır. Devlet hastanemizin bitirilmesi gerekiyor. Herhalde 56 bin nüfusa devlet hastanesi çok değil. Asayiş Günün her saatinde rahat rahat seyahat edebiliyoruz. Bu bizim için ve vatandaşlarımız için büyük bir nimet. Ben Isparta'da nasıl köy gezilerine çıkıyorsam, aynı güvenlikle burada da çıkıyorum. Projeler - Yatırımlar Hala hükümet konağımız yok. Sınır ticaretinin canlı olduğu yıllarda Çaldıran köylere hizmet götürme birliği ciddi hizmetler yapmış. Biz ise acil ihtiyaçları gerçekleştirmeye çalıştık. Bir yıl içinde kız yurdunu hizmete açtık. 8 tane köyümüze ek derslik ve lojman yaptırdık. 10 bin öğrenciye ders kitabı dağıttık. Köy ve ilçedeki okullarımızın fiziki yapısını iyileştirdik. 20 binin üzerinde fidan diktik. Bizden önceki kaymakam arkadaşlarımızda aynı uygulamaları yapmışlar. Yasa Hakkında Kamu yönetiminin en büyük zorluğu, hizmeti alanlarla, hizmete karar verenler arasında büyük uçurumlar olmasıdır. Taşra teşkilatları mazeret teşkilatları haline gelmiş. Kamu hizmetinin yerinden görülmesinin zorunluluğu, Türkiye'de ilçelerin ve illerin daha güçlü hale gelmesini zorunlu kılıyor. Kaymakamdan Mesaj Büyük bir ülkenin, büyük bir devletin fertleri olduğumuzu, büyük iddialarımız olması gerektiğini düşünmeliyiz. Anadolu coğrafyası zayıf düşünceli insanların coğrafyası olmamıştır. Tüm halkımızın çok çalışması gerekiyor.