Bizim isteğimiz Mahalli İdareler Yasasının günü kurtaran bir yasa şeklinde değil de, köklü değişim getiren bir yasa şeklinde olması.

NÜFUS

Son nüfus sayımına göre ilçemizin nüfusu 22 bin, artış oranı %3. Ancak ilçemiz İstanbul, Bodrum, Antalya ve Konya gibi yerlere inşaat işçisi olarak çalışmak için gidiyorlar. Dışarıya çok göç veriyoruz.

COĞRAFİ VE TARİHİ YAPI

İlçemizin kuruluşu Osmanlı dönemine gidiyor. Birkaç isin değiştirdikten sonra saray ismini alıyor. Bundan önceki ismi Mahmudiye. 1948'de ilçe merkezi, o zamanki adı Kargalı Köyü olan Özalp'e taşınıyor. 1992'de tekrar ilçe oluyor. İlçemizin rakımı 2200. Yani Türkiye'nin en yüksek 5 ilçesinden birisi. Özellikle ilçemiz tahılıyla meşhur. Eskiden Osmanlı İmparatorluğu zamanında saraya buğdayın buradan gittiği söyleniyor, yüksek yerin tahılı güzel olurmuş. o­ndan dolayı adının Saray olduğu söyleniyor. o­nun dışında hayvancılık çok büyük revaçta. Ancak hayvancılık fenni usullerle yapılmıyor, geleneksel, iptidai usullerle yapılıyor. Dolayısıyla hayvan yetiştiriciliğinde verim sağlanamıyor. Et, süt bazında yeni yeni kıpırdanma var. İlk defa bir fenni ahır yapımı var, özel sektör yapıyor, 1000 büyük baş hayvan kapasiteli. İlçemizde özellikle yüksek rakımı seven elma, kiraz gibi meyveler yetişiyor. İlçemizde ayrıca 5 göletimizde balık yetişiyor, vatandaşı balık konusuna sevketmeye çalışıyoruz. Yeni yeni kıpırdanıyor. İlçemiz yeni bir başlangıç yapıyor. Yeni doğan 6 aylık bir bebek gibiyiz. O yüzden kaymakamlığın öncü, öğretici role sahip olması gerekiyor. Vatandaşın sermaye birikimini en etkin kullanabileceği şekilde kaymakamlığın insanları kanalize etmesi gerekiyor. Saray, Van'ın en küçük, en mahrum, ekonomik olarak en zor durumda ki ilçesi. Tarımın fenni usullerle yapılması ve sınır ticaretinin açılmasıyla birlikte biz bu kabuğumuzu kırarız ve Van'ın küçük ama şirin bir ilçesi oluruz.

EĞİTİM

Köylerimizde okullarımız mevcut. YIBO'muz yapıldı, önümüzdeki 2003-2004 öğretim yılında faaliyete geçecek. Ancak öğretmen sirkülasyonu çok fazla, ortalama 2 yılda bir öğretmenlerimizin neredeyse tamamı değişiyor. Dolayısıyla öğrencilerden verim almak mümkün olmuyor. Hükümetin burada çalışan tüm memurlar için genel bir politikası olmalıdır. Sadece öğretmen için değil, doktor, ebe, hemşire, sivil memurlar için de devletin bu bölgede mahrumiyet tazminatı ödemesi şart. Burayı cazip hale getirmenin tek yolu mahrumiyet tazminatıdır. Yoksa biz burada memuru tutamayız. Tutamadığımız için de buradaki öğrencilerden gerekli etkinliği, verimliliği sağlayamıyoruz. Çok programlı bir lisemiz mevcut. Ulusal Eğitime Destek Kampanyasında biz Van birincisiyiz. 20 bin civarında nüfusumuz var. Bu nüfusumuzu açtığımız kurs sayısına oranlarsanız, katılımcı sayısını oranlarlarsanız Van'da birinci sıradayız. 20 bin nüfusa karşılık katılım 1040. Yani her 20 kişiden biri bu sene için Ulusal Eğitime Destek Kampanyasına katılıyor. 30 civarında kursumuz var. Sevindirici bir hadise. Tabi önemli olan bu kursları açmak değil, etkinliği alabilmek. Özellikle bayanları kurslara alıyoruz. Vakıf imkanlarıyla, kaymakamlık imkanlarıyla fakir olanları desteklemek gerekiyor. Halk Eğitimde açtığımız 7 adet mesleki kursumuz var. Çok güzel başarılar elde ettik. Ana çocuk sağlığı, eğitim projesi, UNİCEF'in desteği altında yürütülen bir proje yaptık. Bu proje Van'da bizden hariç sadece bir ilçede daha var. 40 tane annemiz var. Servisle evden getiriyoruz. Aile planlaması karı-koca ilişkileri konusunda, çocuk psikolojisi konusunda çok güzel başarılar elde ettik. Şimdi o­nları ödüllendiriyoruz. Bu bayanları Muradiye Şelalesine göndereceğim. Saz, bilgisayar, nakış, boyama kurslarını kaymakamlık olarak malzeme alımı şeklinde de destekliyoruz. İlçede ilk defa bir saz kursu açıldı. Küçüğüz ama içten içe bir kıpırdanma var. Ağaçlandırma Bir kaymakamın en büyük hizmetinin ağaç dikmek olduğuna inanıyorum, özellikle bu bölgeler için çok gerekli. Ağaç medeniyet demektir. 30 dönüme ağaç diktik, bir bu kadar daha dikeceğim, inşallah vaktim olursa. Bunu minimum 60 dönüme tamamlayıp, görev süremin sonunda, maksimum 10-100 dönüm olarak planlıyorum. Burada öğretmenevinde bayanlarla, erkek öğretmenler aynı banyoyu kullanıyordu. Çok acı bir konu. Burası gerçeklen mahrumiyet ilçesi. Banyolarını yaptırdık, tuvaletlerini ayırdık. Öğretmenevine bilardo masaları getirdik. Çünkü öğretmenler bunalıma girdi burada. İntihar eden, istifa eden oldu. Öğretmenlere moral merkezi olsun diye yaptık. İlçede bir hamam yapmak için çalışmalara başladık. Eğitimde 65 kişilik bir öğrenci yurdumuz var. Taşımalı eğitime bağlı olarak 400 kişilik yemek çıkabilecek mutfağımız var. Bölgenin en güzel aşçısı bizde. Yemekler birinci sınıf ve çocuklar böyle güzel yemekler yemeye alışkın değillerdi. Ailelerden çok hayır duası aldık, vatandaşlardan övgüler aldık.

SAĞLIK

İlçemiz küçük olmasına rağmen, köylerimizde dağınıklık var. Şu anda 2 doktorumuzla çalışıyoruz Sağlık hizmetleri yeterli değil. Bir sağlık evine ihtiyacımız var. Köylere doktor göndermemiz gerekiyor. Doktorun da yeri değişiyor, birisi siyasi kanalla doktoru alıp, başka yere veriyor. Benim şu anda Örenburç'taki doktorum Van'da 1 nolu sağlık ocağında görevli. Bunlar acı şeyler tabi. Hem devlet bize iş versin diye uğraşıyorlar, işe girdikten sonra da, yer beğenmiyorlar. Burası ülkenin son noktası. Bizim radyonuz var. Saray Fm. Köylere Hizmet Götürme Birliğinin radyosu, asker çalıştırıyor. Bu çevrede epey dinlenir. o­nun bir sloganı var "Güneşi ilk selamlayanların radyosu" Türkiye'de güneşi ilk biz görürüz. Dediğim gibi memurların, bu bölgede teşviki şart. Valimiz Hikmet TAN insancıl biri ve bizim projelerimizi de çok destekliyor. Buranın şartlarına hiç uygun olmayan bir aracım vardı, Renoult 19 en son karlı bir havada kaza yapmıştık. Sayın Valimize durumu açtım bize bir Jip gönderdi. Köylerin Alt Yapısı Bazı köylerimizin içme suyu var. Bazı köylerimizin alt yapısı var, ama tamamının yok. Bu konuda büyük eksikliklerimiz mevcut. Köy grup yollarımız var; ama hepsinin tekrar bir bakımdan geçmesi gerekiyor, tamamlanması gerekiyor. İlçemizin yeni olması hasebiyle yapılan programlarda bizim ilçeyi unutuyorlar. Sanki Van'ın saray diye bir ilçesi yok. Biz kaymakamlık olarak kanalizasyon, içme suyu olsun arkadaşları destekliyoruz. Bizim gelirimiz olsa kaymakamlık olarak bunları yaparız.

TEMEL SORUNLAR

Saray'ın en büyük sorunu eğitim. Eğitilmiş insan sayımız az. Okumuşlar hep batıda. Altyapı sorunları çok fazla, işsizlik çok fazla. Napolyon askere sormuş: "Savaşı niye kaybettin?" Asker cevap vermiş: "Birincisi barutumuz yoktu" "Tamam oğlum sus"demiş Napolyon "Diğer nedenleri sayma". İlçemizin elektrik bağlantısı Van-Özalp ve Saray olarak gerçekleşiyor. Van'da oluşan bir arızadan dolayı ilçemizde elektrik kesintisi meydana geliyor. Dolayısıyla biz bundan çok mağdur oluyoruz. İlçemizin sınır ilçesi olması ve gümrük kapımızın, tren garımızın mevcut olmasından dolayı bu kesintiler sonucu İran'dan gelen yolcuların kontrolleri yapılamıyor. Jeneratör sıkıntısı çekiliyor. Alternatif olan Çaldıran hattının şu anda direkleri dikilmiş durumda. Bir an önce faaliyete geçirilmesi gerekiyor. Ne Tür Yatırım Yapılabilir? Birincisi sınır ticaretiyle ilgili iş yerleri açılabilir. Sınır ticaretinin açılmasından sonra Valiliğimiz buradaki 24 dükkanımızı genişletebilir. İş yeri sahibi olmak, ticaret yapma noktasında, besicilik yapma noktasında büyük bir potansiyelimiz var. Besicilik burada çok yaygın. Çok fazla besicilik yapılabilir. Şu anda devlet zaten yonca için dönüm başına 43 milyon destek veriyor, korunga için 20 milyon destek veriyor. Örneğin Devlet de destekliyor besiciliği. Ayrıca sıcak suyumuz var. Neden kaymakamlık yapsın? Özel bir firma alsın kursun iş yerini ilçemizde büyük maden suyu yatakları var. Bir köyümüzün tarlaları tamamen maden suyu ile sulanıyor. Bununla ilgili dolum tesisi kurulabilir. Burası yayla gibi, güzel sularımız var, su dolum tesisi kurulabilir. Asayiş Bizim boşaltılan köyümüz, yasaklanan mera ve yaylamız yok. Tüm vatandaşlarımız serbestçe mera ve yaylaları kullanmakta, köylerimizde rahatlıkla oturmaktadırlar. Şu anda asayiş konusunda hiçbir sıkıntımız yok. Tek sıkıntımız kaçakçılık olaylarının fazla olması. Projeler Göreve geldiğimde düşündüm, buraya ne yapabilirim diye, ilçeyi tanımaya çalıştım. Birincisi projelerimiz arasında hayvancılık ilk etapta önemliydi. Çünkü hayvan sayısı çok fazlaydı. Bu konuda İl Tarım Müdürlüğünün ziraat mühendisleri var, Ziraat Bankası'nın tip projeleri var. Biz vatandaşın buradaki teknolojik gelişmelerden geri kalmaması için seracılığı özendirmeye çalıştık. Burası tamamen bir sera merkezi olsun istemiyorum zaten. Sadece bakın batıda sera var, siz de yapabilirsiniz demek istiyorum. Sıcak su projesi var. İnşallah o­ndan da verim alabiliriz. Ağaçlandırma projemiz vardı. Amacım 100 dönümlük bir ağaçlandırma yapmak. Okuma yazma kurslarında ve halk eğitim çalışmalarında çok iddialıyız. İkinci önemli nokta hükümetimizin genel politikaları doğrultusunda sınır ticaretinin açılması. Biz bunu bir elzem olarak görüyoruz. Zaten bunlar yapıldıktan sonra ilçenin geliri artacağı için, geliri artan insanın sorunu olmaz, sıkıntı fakirlikten doğar. Mahalli İdareler Yasası Mutlaka kaymakamlıklara destek verilmeli ve kaymakamlık ilçe özel idareleri özelleştirilmelidir ve toplanan vergilerden pay almalıdır. Biz diyoruz ki kaymakamlara güvenin, ben Burdur'da çalıştım, Mahalli İdareler Genel Müdür Yardımcısı Kadir Koçdemir bey vardı, bize para gönderirdi. Projelerimizi toplantıda sorardı, denetlerdi, bizden iş isterdi. 10 milyar gönderip, 20 milyarlık iş yapmamızı isterdi. O yüzden kaymakamlıkların muhakkak güçlendirilmesi gerekir. Yerel yönetimler noktasında özellikle doğudaki ilçelerde ilçe merkezlerinin alt yapı sorunu var. Bu konuda belediyelere kaynak aktarılması gerekir. Ama denetim kaymakamlar tarafından yapılmalıdır. Para kaymakamlığa gelecek, projeyi getirecek, kaymakam, belediye başkanının altyapı, üstyapı çalışmasını kontrol edecek bir aksaklık olursa kaymakamdan hesap sorulacak. Özellikle küçük ilçeler için, 4.5. ve 6. sınıf ilçeler için. Bunlar küçüktür, kontrolü kolaydır. Kamu hizmetlerinde verimlilik için bu kontrol şarttır. Yerel yönetimler konusunda Uluslararası kabul görmüş prensiplerin bizim Mahalli İdareler Yasası'nda kabul görmesi gerekir. Bir defa bütçeler özerkliği, denetimin yerinde yapılması, halka en yakın birim tarafından yapılması gibi ilkeler muhakkak suretle yasaya konulmalıdır, bu yapıldığı takdirde ve kaymakamlar desteklendiği takdirde, Türkiye'de kırsal kesimin sorunları 10 yılda yarı yarıya azalır. Hükümete Mesaj Biz Hükümetin temsilcileriyiz. Halk bizim devletin temsilcisi olduğumuzu düşünür, hükümetin temsilcisi olarak görmez. Bizim isteğimiz Mahalli İdareler Yasasının günü kurtaran bir yasa şeklinde değil de, köklü değişim getiren bir yasa şeklinde olması. Yerel yönetimlerde eğitim düzeyini muhakkak kanun olarak getirmek gerekir. En az lise mezunu insanların vatandaşı temsil etmesi gerekir. Halka Mesaj Vatandaşın mutlaka üretmesi lazım. Devlet üretimden elini çekmeli. Yoksa devlet halen baba gibi gözüküyor. Halk her şeyi devletten bekliyor. Kişi kendi kendine yetebilmeli

VAN-SARAY KAYMAKAMI CEVDET ERTÜRKMEN

1970'de K.Maraş'ta doğdu. İst.Üniv.Siyasal Bilgiler Fak. Mezunu. İlk görev yeri, Gaziantep-Nurdağı. Ankara-Kalecik, Çorum-Laçin'de kaymakam adayı olarak görev yaptı.