Kaymakam Sarıkaya, vatandaşa tütün dışında alternatif ürünleri sunmak için birçok proje sunduklarını söyledi. Sarıkaya, bu projelerin başında kapalı meyve bahçeleri ve çinicilik gibi çalışmaların yer aldığını belirterek, “Halkı ikna ettiğimizde uygulamaya geçiyorlar ve iyi bir sonuç alıyoruz” diye konuştu.

Esnafın kendi aralarında organize olarak küçük atölyeler kurabileceğini belirten Sarıkaya, kurulan çinicilik atölyesinin bu uygulamaya örnek oluşturduğunu vurguladı.

Çelikhan Kaymakamı Mustafa Sarıkaya, ilçenin dışarıya göç vermediğini ve eğitim oranının da oldukça yüksek olduğunu söyledi. Sarıkaya, bazı projelerle tütüne uygulanan kotadan etkilenen çiftçiye destek çıkmak istediklerini belirterek, “Arıcılık, çinicilik ve bodur kiraz ağacı gibi projeleri, halkla birlikte, halkı ikna ederek uygulamaya çalışıyoruz” dedi. Çelikhan’da bir çinicilik atölyesi kurduklarını da vurgulayan Kaymakam Sarıkaya, gazetemize şu önemli açıklamaları yaptı:

TÜTÜN YASASI TARIMI VURDU

2000 yılı genel nüfus sayımına göre Çelikhan’ın merkez nüfusu 11.306. Bu rakam bucak ve köylerle birlikte 20.271 oluyor. İlçemiz, merkez itibariyle dışarıya göç vermiyor, ama bunun tam aksine köyler hem ilçe dışına hem de ilçe merkezine göç veriyor. Çelikhan’da genç nüfus çok fazla. O nedenle ilçemiz güney ve doğudaki ilçe profillerinden biraz farklı bir konumda bulunuyor. Göç vermeyişimizin nedeni, Çelikhan’nın tarım arazilerinin %90’dan fazlasında tütün ekiliyor olması. Geçmiş yıllarda çiftçi tütün tarımından oldukça iyi para kazanmış, kendi geçimini temin etmiş. Ama son çıkan tütün yasası bizim çiftçilerimizi de olumsuz etkiledi. Bu nedenle sanıyorum Çelikhan bundan sonra göç vermek zorunda kalacak. Çünkü çiftçi yasal bir satış yapamıyor. Satış yapılabilmesi için birlikler oluşturulması veya bir fabrika, işleme atölyesi kurulması gerekiyor. Buna da tabii ki çiftçinin gücü yetmeyecek. Çelikhan’ın göç vermeyişinin nedenlerinden biri de aile bağlarının çok kuvvetli olmasına dayanıyor. Çocuklar üniversiteden mezun olsa bile kalkıp tekrar Çelikhan’a geliyor, memuriyetini burada devam ettiriyor. Nitekim buradaki personelin %90’ı Çelikhanlı’dır.

TÜTÜNE ALTERNATİF ÜRÜN

Tütün, çok gelir getiren bir alan olsa bile, Çelikhan’ın tarım arazisi çok parçalanmış durumda. Her haneye düşen tarım arazisi 3 dönümü geçmiyor. Yani maksimum arazi 10 veya 15 dönüm. Vatandaşa, ben buraya geldiğimden bu yana şunu izah ediyorum: Tütünden çok daha iyi kazandırabilecek alternatif ürünler var. Örneğin kapalı meyve bahçeleri veya kapalı bodur elma bahçeleri. Bunun projesini de uyguladık biz. Vatandaşa 1150 adet yarı bodur kiraz fidanı dağıttık. Yaptırdığımız tetkiklere göre ilçemizde çok güzel kiraz, çilek yetişeceği yönünde sonuçlar aldık. Arazi parçalanmış olduğu için vatandaş 3 dönümlük araziye çok ciddi masraflar yapıyor. Ayrıca tütün tarımı için çok ciddi iş gücü gerekiyor. Oysa aynı alana yarı bodur kiraz ektiğinde % 100 daha az masraf, % 100 daha fazla kâr elde edilebiliyor. Dolayısıyla kâr % 200’e çıkmış oluyor. Bu konuda vatandaşı zorluyoruz.

ÇİNİCİLİK ATÖLYESİ

Yine burada çinicilik üzerine bir çalışma var. Ben, Kütahya’dan çini hocaları getirttim. Esnaf, kendi arasında organize olarak küçük atölyeler kurabilir. Mesela çinicilik atölyesi bunun bir örneğidir. Öte yandan turizme hitap eden Adıyaman’da Nemrut gibi çok ciddi bir potansiyel var. Yıllık 100 bin, 150 bine çıkıyor gelen turist sayısı. Böylece hediyelik eşya bir sektör durumuna geliyor. Bununla ilgili küçük atölyeler olabilir. Yine ekonomik yönden alternatif olarak; ilçede inşaata yönelik demir doğrama ve kaporta sanayisine, tamirata yönelik küçük atölyeler kurulabilir. Vatandaşı bu yönde teşvik etme arzusu içindeyim.

YAYLA TURİZMİ

İlçemizde doğal güzellik olarak Çat Barajı var. Çok güzel manzarası olan ve iklim olarak da yayla iklimine sahip bir bölge burası. Bu bölgede yaz ayları çok kurak ve sıcak geçiyor. Ama aksine Çelikhan, yaz aylarında tam bir yayla iklimi olan, serin rüzgârların hakim olduğu bir iklime sahip. O nedenlede Malatya, Adıyaman ve yakın beldelerden yaz aylarında Çelikhan’a günübirlik ziyaretçiler gelip gidiyor. Artık ülkemizde yayla turizmi de bir turizm şekli seçeneği olarak literatüre girmiş durumda. Yani insanlar sıcak yörelerden kaçıp, bungalov evlerde konaklayıp, temiz oksijeni, doğal güzelliğini yaşayıp gidiyorlar. Biz de Çat Barajı göletinin etrafında 15-20 tane bungalov, yayla tipi evler yaparak, civardan, ekonomik durumu müsait olan ve temiz hava, doğal güzelliği arayan insanlara sunmayı hedefliyoruz.

ASFALT SORUNU

İlçemize bağlı 17 köy var. Köylerimiz çok fazla göç verdiği için nüfusu gittikçe azalıyor. Altyapı olarak tek köy yolumuz asfalt. Diğer bütün köy yollarımız maalesef stabilize. Kışları çok şiddetli geçtiği için burada asfaltlama da yapılamıyor maalesef. Dozer ve greyderler 4-5 ay kar çalışması yapıyor. Asfalt yaptığınız taktirde aynı kış içerisinde asfalt zaten kazınmış oluyor.

EĞİTİM KALİTESİ YÜKSEK

İlçemiz merkezinde 5 ilköğretim okulumuz var. Biri yatılı ilköğretim bölge okulu. Bu okullarımızda 88 öğretmen, 2010 öğrenci var. İlçemize bağlı köy ve mezralarda da 22 tane birleştirilmiş sınıflı okulumuz mevcut. Bu okullarda da 53 öğretmen, 1217 öğrenciye eğitim veriyor. Pınarbaşı beldemizde 2 ilköğretim okulumuz, 1 lisemiz var. İlçede en memnun edici şey vatandaşın eğitim ve öğretime son derece duyarlı olması. Adıyaman’da eğitim-öğretim kalitesi açısından Çelikhan birinci sırada yer alıyor. Çelikhan’ın öğretmen ihtiyacı da yok. Çocuklar, aileler eğitime çok duyarlı. Çok fakir bir yer burası. Ama aileler, çocuklarını okutmak için, geleceklerini teminat altına almak için her türlü fedakarlığı yapıyorlar.

SAĞLIKTA EKSİKLER TAMAMLANDI

İlçe merkezimizdeki devlet hastanemiz 2002 yılında açılmış. Açıldığı yıllarda çok ciddi personel ve ekipman sıkıntısı çekmiş. Ben 8 Ekim’de geldiğimde 4 doktor vardı. Ebe, hemşire sıkıntısı vardı, laborant, yardımcı personel sıkıntısı had safhadaydı. Sağlık Bakanlığının sözleşmeli personel alımı doğrultusunda ilçemize de çok ciddi bir personel ataması yapıldı. Şu anda 12 doktorumuz var. Ebe, hemşire sıkıntımız yok. 5 laborant, 5 röntgenci var. Yani personel olarak çok iyi durumdayız. Diş ünitesinin açılışını da henüz yaptık. Ekipman olarak biraz eksiklik vardı. Bizim gayretlerimizle, sayın valimizin, belediyenin gayretleriyle birtakım donanımını temin etmeye çalışıyoruz. Sağlıkla ilgili kısmi ihtiyaçlarımız da karşılandığı takdirde sağlık hizmeti açısından belli bir noktaya gelmiş olacağız. Öte yandan hemen hemen her köyümüzde bir sağlık evimiz var. Ama maalesef hepsi de personel yetersizliğinden kapalı durumda. Sadece Pınarbaşı beldemizdeki sağlık ocağında sağlık hizmetleri yürütülüyor. Ben her köye bir sağlık evi uygulamasına karşıyım. Merkezi köylere atama yapılarak, diğer köylerin de istifade etmesi son derece sağlıklı. Çünkü, şu mevcut durumda 17 köyümüzdeki hiçbir sağlık evine personel veremezken, yeni bir sağlık evi yaparak oraya bir kamu kaynağını gömmek son derece sağlıksız ve yanlış bir karar olur, diye düşünüyorum. Mevcut durumdaki sağlık evlerinin personel ihtiyaçlarını giderebilirsek zaten diğer köylere de ulaşmış olacağız. Çoğu köyümüz de birbirine yakın. Merkeze gelmekte güçlük çekiyorlar, ama köyler kendi arasında ulaşım açısından çok rahat. Bu 17 köyümüzden grup köyler oluşturarak oralara atama yapılırsa, sağlık hizmetleri çok daha hızlı yürür kanaatindeyim.

SOSYAL TESİS GEREKİYOR

Çelikhan’ın hemen hemen her şeye ihtiyacı var. Sadece Çelikhan’ın değil, aslında doğuda ve güneydoğudaki taşra diye tabir ettiğimiz yörelerin, beldelerin, ilçelerin eğitimden tutun da, sağlığa, karayoluna, köy yoluna, altyapıya, kanalizasyona ve suya kadar pek çok ihtiyacı var. Çünkü hepsinde aynı sıkıntı geçerli. Ama birinci derecede sorun; ilçede çok fazla genç nüfus var. Göç vermeyen bir yer ve halkı eğitime son derece duyarlı. Hemen hemen her okulumuzda laboratuvar, kütüphane, ekipman, cihaz eksikliği mevcut. Böyle olunca, çocuklar her ne kadar kendilerini zorlasalar da diğer büyük şehirlerdeki veya büyük ilçelerdeki çocuklarla rekabet şansını bulamıyorlar. Biraz önce genç nüfusun fazla olduğunu söylemiştim. Ama bu gençler işsiz olduğu için kahvehanelerde zamanlarını geçiriyorlar. Çelikhan’da 45 tane kahvehanemiz var. Yaklaşık 20-30 eve bir kahvehane düşüyor. Gençleri oralardan çıkarmak lazım. Bu gençlerin kültürel, sosyal ve spor alanında etkinlik yapabilecekleri hiçbir alan yok. Sanıyorum en büyük hizmet, bu gençleri kahvehaneden çıkarabilecek sosyal tesisler, spor tesisleri, futbol sahaları yapabilmek olacaktır.

ÇİFTÇİYE DESTEK

Geldiğimden bugüne kadar en çok uğraştığım ve en fazla problemle karşılaştığım nokta eğitim hizmetidir. Yaptığımız hizmetler, okulları donanım ve ekipman olarak, kendi yerel imkanlarımızla belli bir seviyeye getirmek. Örneğin, kütüphane kurmak, internet bağlatmak, interneti kaymakamlık olarak ödemek, bilgisayarı olmayan okullara bilgisayar takviyesi yapmak. Fiziki birçok problemi de var okullarımızın. Çünkü çocuklar eğitim almada sağlıksız koşullarla karşılaşıyorlar. En çok yaptığım hizmet; eğitim yuvalarının bakımı ve birtakım teknik ekipman ihtiyacını karşılamak oluyor. Eğitim dışında burası bir tarım kenti olduğu için zaten mecburen tarımla ilgilenmek zorundayız. Çelikhan, arıcılık sektöründe iyi bir noktada. Ama biz yine de bunu yeterli görmüyoruz. Çelikhan balı, pazarı olan bir bal türü. Organik bal olarak satılıyor ve çiftçi ekstra hiçbir şey yapmıyor. Bu kondua birtakım projelerimiz var. Çiftçilere belli bir ücret karşılığında dağıtacağımız arı kovanlarıyla ilçedeki hem istihdam sıkıntısını hem gelir seviyesindeki düşüklüğü belli bir seviyeye çekmek istiyoruz. Yine, cevizcilik, bağcılık ve kirazcılık projemiz var. Bu projelerin bir kısmını uygulama şansımız oldu. İnşallah önümüzdeki dönemlerde tarım alanında da vatandaşa birtakım projeler sunmuş olacağız.

HALK İKNA OLURSA UYGULUYOR

Bir de burada uygulamala koyduğumuz çinicilik projesinden bahsetmek istiyorum. Çinicilik projesini ilk hayata geçirmek istediğimizde öncelikle kamuoyuna bu projeyi yaymak istedik, tepkilerini almak için. Vatandaş ilk önce katılmadı. Çünkü bu alanda bilgisi yoktu. Halk Eğitim Müdürlüğü görevlilerimiz kapı kapı dolaştılar, projeyi izah ettiler. Vatandaş yine de yeterli ilgiyi göstermedi. Daha sonra bizzat benim başkanlığımda vatandaşa açık bir toplantı yaptık. Konuyu bizzat benden dinlediler ve ikna oldular. Şu anda 30 kızımız bu işi öğreniyor. Aynı tür bir sorunla yarı bodur kiraz projesinde de karşılaştık. Vatandaş müracaat noktasında veya ilgi noktasında önce bir bekliyor, güvenemiyor, riskli görüyor. Ama yeterli bilgilendirme, aydınlatma yapıldığı takdirde çok yoğun ilgi ve takdirle karşılıyor. Bu sadece Çelikhan’a özel bir durum değil. Bu, bizim insan profilimizin genel bir özelliği. Yabancı olarak gördüğü veya bilmediği projelere yeterli ilgiyi göstermiyor. Ama yeterli tanıtım yapılırsa oluyor, inanıyor ve uygulamaya başlıyor.

YASA, BELEDİYE HİZMETLERİNİ RAHATLATIR

Yıllardır Türkiye’nin gündemindeki yerel yönetimler yasasının bir an önce çıkması gerekiyor. Biz, ilçelerde atanmış görevliler olmamıza rağmen vatandaşın birçok yerel ihtiyacını karşılayan, yerel hizmetlerini sunan yöneticileri konumundayız. Belediyenin yapması gereken, ama gücü yetmediği için yapamadığı noktalara biz erişiyoruz. Çünkü kamunun temsilcisi olduğumuz için yetki alanımız veya birtakım yerlere ulaşma imkanımız çok daha fazla. Yasa çıktığı takdirde bizim de yerel kuvvetimizin artacağı kanaatindeyim. Belediyeler birtakım yerel gelir kaynaklarına kavuştuğu takdirde, zaten vatandaşın yükü bizim üzerimizden gitmiş olacak. Örneğin içme suyundan tutun da kanalizasyona kadar vatandaş bizden istiyor şu anda. Yasa çıktığında, bu tür küçük yerlerde belediyelerin hizmet sunmasının daha kolaylaşacağı kanaatindeyim.

TALEPLERİMİZ DİKKATE ALINSIN

Büyüklerimize, siyasilerimize acizane mesajım şu olacak; böyle küçük ilçelerde eğitim ve öğretime duyarlı gençleri değerlendirmek lazım. İhtiyaçları karşılamak noktasında biz isteklerimizi sürekli yazıyoruz. Bu talepler, il müdürlüklerine, valiliğe, bakanlığa kadar ulaşıyor. Bu taleplerimiz dikkate alınırsa kaliteli ve verimli bir gençlik yetiştirme şansımız olacaktır.

VATANDAŞA: RİSKTEN KORKMAYIN

Vatandaşlarımıza ise risk almaktan korkmasınlar diyorum. Dediğim gibi biz, görevimiz olmadığı halde vatandaşa birtakım projelerle önderlik yapmaya çalışıyoruz. Projelerin her türlü fizibilitesini ve etüdünü biz yapıyoruz. Ama, bütün incelemeleri yaptığımız halde yeterli desteği bulamadığımız için maalesef biz de hayal kırıklığına uğruyoruz. Benim isteğim; projeler halktan gelsin, yeter ki birlik olsunlar, ama yapamayacak güçte olsunlar; bizden istesinler. Yani biz uygulayalım. Onlara yasal ve ekonomik imkanları hazırlayalım. Aksi takdirde bizim zorlamamızla vatandaş yeterli ilgiyi göstermiyor.

MUSTAFA SARIKAYA KİMDİR?

1977 Kayseri-Develi doğumlu. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümünü bitirdi. 2000 yılında kaymakamlık mesleğine girdi. Çeşitli ilçelerde kaymakamlık vekilliğinden sonra asaleten ilk görev yeri Çorum-Boğazkale oldu. 8 Ekim 2003’te Çelikhan’a atandı.