Adıyaman İl Turizm Müdürlüğü Bitki Koruma Şube Müdürü Hasan Doğan, uçakla ilaçlamadan vazgeçildiğini belirterek, yer aletleri ile ilaçlamaların da köylerde imece usulüyle topluca yapılması gerektiğini söyledi.

“Yer aletleri ile ilaçlamalarda en önemli husus, mücadelenin toplu olarak yapılmasını sağlamaktır. Bu maksatla köylerde imece usulü çalışmanın sağlanarak mevcut traktör, makina ve işgücünün ortaklaşa kullanımını sağlamak konusunda çalışılmaktadır.”

Adıyaman İl Turizm Müdürlüğü Bitki Koruma Şube Müdürü Hasan Doğan, Adıyaman’da uçakla süne mücadelesine son verilerek yer aletleriyle ilaçlamaya geçildiğini söyledi. Doğan, mevcut makinelerin süne mücadelesinde kullanılabileceğini belirterek, “Çiftçilerimizin elinde bulunan ve yabancı ot mücadelesi için kullanılan tarla pülverizatörleri üzerinde yapılacak birkaç değişiklikle bu makinalar süne mücadelesinde de rahatlıkla kullanılabilir.” dedi. Köylerde ilaçlamanın topluca yapılması gerektiğini de vurgulayan Doğan, süne mücadelesiyle ilgili gazetemize şu bilgileri verdi:

SÜNE NASIL BİR BÖCEKTİR?

Süne, bir yıllık böcek olup 10-12 mm. uzunluğunda ve siyah, kahverengi veya kirli beyaz renklerde olabilir. Kışı ilimiz sınırlarında bulunan Ulubaba, Nemrut, Haydaran ve Kımıl dağlarındaki 1500-2000 m’lik yükseklikteki kışlak alanlarında bulunan kirpi otu, geven gibi otların kök kısımlarında geçirir. İlkbaharda karların erimeye başlaması ve toprak sıcaklığının 15 dereceyi aşmasıyla birlikte uyanır ve ovadaki hububat alanlarına iniş yapmaya başlar. Bu dönemde kışlamış erginler kurtboğazı ve akbaşak dediğimiz zararları yapar. Bu arada beslenmesine devam ederken çiftleşme de yapar. Çiftleşmeden sonra erkek erginler yaşam devrelerini tamamlayıp ölürler. Dişi olanlar da ortalama her seferinde 13-14 adetlik paketler halinde 80-120 adet yumurta bıraktıktan sonra ölürler. Yumurtadan çıkan nimf dediğimiz yavrular 2. dönemden sonra başaklara tırmanarak tanelerde emgi yapmaya başlarlar. Bu dönemden sonra yaklaşık mayıs ayının ortalarından itibaren yapacağımız sürveyler neticesinde kesafet görülen yerlerde ilaçlamaya başlanır. Haziran ayının ilk haftasına kadar devam edecek bu ilaçlamalardan sonra çekiliş mücadelesine başlanır. Hububatın biçilmeye başlaması ve hava sıcaklığının artmasıyla birlikte az önce bahsedilen kışlak alanlarına doğru göç ederler.

UÇAKLA MÜCADELEDEN VAZGEÇİLDİ

Uçakla mücadele başarısız olduğu için bu yönteme son verildi. Bunun nedenlerini şöyle özetleyebiliriz:

- Uçakla mücadelede yüksek oranda başarı sağlanamıyor.

- Hafif rüzgârlı havada bile ilaçlama yapılmıyor.

- Çevre, su kaynakları ve hedef dışı alanlara taşınan ilaçlar tehlike arzediyor.

- Topografik şartların olumsuzluğu (engebeli arazi ve elektrik hatları) istenilen uçuş yapılmasını engelliyor.

- Doğadaki yabani hayvanlar zehirleniyor.

YER ALETLERİ KULLANILACAK

İlaçlamada artık yer aletleri kullanılacaktır. Bunun nedenlerini ise şöyle sayabiliriz:

- Atılan ilacın hedefe ulaşma oranı daha yüksektir.

- Rüzgâr ve sıcak hava gibi olumsuz şartlar çalışmayı etkilemez.

- Uçakla atılan ilaçlamadan daha az ilaç kullanılır.

- Engebeli arazilerde bile kolaylıkla ilaçlama yapılabilir.

- Kullanılacak aletler büyük sahalarda traktör kuyruk milinden hareketli tarla pülverizatörleri, küçük alanlar için motorlu sırt atomizörleri olacaktır.

MEVCUT MAKİNELER SÜNE MÜCADELESİNDE KULLANILABİLİR

Çiftçilerimizin elinde bulunan ve yabancı ot mücadelesi için kullanılan tarla pülverizatörleri (holder) üzerinde yapılacak birkaç değişikle bu makinalar süne mücadelesinde de rahatlıkla kullanılabilir. İlaçlama memelerinin bulunduğu kol başaktan en az 40-50 cm. yukarıda püskürtme yapacak şekilde yükseltilmeli ve meme sayısı arttırılarak iş genişliği uzatılmalıdır.

İLAÇLAMALAR TOPLU YAPILMALI

Yer aletleri ile ilaçlamalarda en önemli husus mücadelenin toplu olarak yapılmasını sağlamaktır. Bu maksatla köylerde imece usulü çalışmanın sağlanarak mevcut traktör, makina ve işgücünün ortaklaşa kullanımını sağlamak konusunda çalışılmaktadır.

TRAKTÖRLE İLAÇLAMA

Traktörle yapılacak ilaçlamalarda ekin tepeleme kaybı geçen yıl uygulamanın yapıldığı bölgelerden alınan sonuçlara göre 8 m. İş genişliğindeki makinalarda kayıp maksimum %5; 12 m. İş genişliği olanlarda ise %3-4 oranda kayıp olmaktadır. Bu konuda geçen yıl Müdürlüğümüz tarafından İl Özel İdare Müdürlüğüne ait 25 dekar arazide tarla pülverizatörü ile yapılan denemede %4.7 civarında ürün kaybı olmuştur. 25 da. alandan 8.480 kg. 1. sınıf ürün elde edilmiş ve bu ürün de Toprak Mahsulleri Ofisine kilosu 316.100 TL’den satılmıştır. Emgi oranı ise %1 civarında olmuştur.

ÇİFTÇİ EĞİTİM ÇALIŞMALARI

Çiftçi eğitim çalışmaları ilimizde Eylül, Aralık ve Ocak ayları içerisinde bütün köylerimize gidilerek “Yer Aletleri ile Süne Mücadelesi” ile ilgili eğitim çalışmaları yapıldı. Bu eğitim çalışmalarında, sünenin nasıl bir böcek olduğu, tarla pülverizatörlerinin süne mücadelesine uygun olarak nasıl hazırlanacağı, uçakla ilaçlamalardan neden vazgeçildiği, yer aletleri ile ilaçlamaların avantajları, uçakla ilaçlamaların dezavantajları, yer aletleri ile ilaçlamalarda köyde imece usulü çalışmanın avantajları ve nasıl yapılacağı konusunda ayrıntılı bilgiler verdikten sonra Bakanlık ve İl Müdürlüğü tarafından konularla ilgili olarak hazırlanmış olan broşürler çiftçilerimize dağıtılmıştır. Bu çalışmalarda 215 köy ve belde ile 275 mezra ve mahalle olmak üzere toplam 490 yerleşim biriminde 13.183 çiftçiye ulaşılmış olup çiftçilerle yapılan birebir görüşmelerde ekiliş sahası ve alet-makine varlığı envanteri çıkarılmıştır. 2 Nisan 2004 tarihi itibariyle de 18 ekip ile kışlamış ergin (kıymetlendirme) sürveylerine başlanılmış ve çiftçilerle birlikte hububat sahalarına girilerek uygulamalı eğitimlere devam edilmektedir.

YER ALETLERİYLE İLAÇLAMADA BAŞARI

İlimiz genelinde parazitlenmenin en fazla olduğu Gölbaşı ilçemizde 1999 yılından itibaren ağırlıklı olarak yer aletlerine geçilmiş ve 2001 yılından itibaren tamamen yer aletleri ile ilaçlanmaya başlanmıştır. 2003 yılında ise yararlı böcekler (parazit ve predatörler) süne zararlısını baskı altına aldığı için ilaçlamaya gerek duyulmamıştır.

ÇİFTÇİLERİN SORUMLULUKLARI

Bundan sonraki dönemde çiftçilerimize düşen sorumluluklar: Teknik elemanlarımızla birlikte sürekli tarlalarını kontrol etsinler.

- Şimdiden alet ve makinalarını süne ilaçlamasına uygun hale getirsinler.

- Köyde imece usulü uygun olarak organize olsunlar.

- Teknik elemanlarımızla sürekli irtibat halinde olsunlar.

- Tereddüte düştüğü konularda şahsen veya İl Müdürlüğümüze ait belirteceğimiz telefonlara müracaat etsinler: 216 17 44 - 216 10 51 - 216 25 67.

HASAN DOĞAN KİMDİR?

1960 Adıyaman doğumlu. İlk, orta ve lise öğrenimini Adıyaman’da tamamladı. Tokat, Gaziosman Paşa Üniversitesi Ziraat Fakültesini bitirdi. Yaklaşık 22 yıldır Tarım teşkilatında görev yapıyor. Evli ve 2 çocuk babası.