Sanayisi henüz gelişemeyen tarım kenti Göle; geleceğe umutla bakarken; ilçe turizm açısından da önemli bir potansiyele sahip bulunuyor. Kaymakam A. Faruk Güngör, yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekecek cazip ve görülmeye değer tarihi eserler bulunduğuna dikkat çekerek; ilçenin sorunlarının da çözüm beklediğini bildirdi.

Göle'de çok sayıda küçük esnaf ve sanatkar bulunduğunu ve bunların daha iyi hizmet verebilmelerinin yanı sıra uygun şartlarda çalışabilmeleri için bir küçük sanayi sitesinin kurulması gerektiğini söyleyen Kaymakam Güngör, "İlçede 70 bin büyükbaş hayvan beslenmekte ve önemli miktarda süt üretimi yapılmaktadır. Bunun için de yeterli kapasiteye sahip yem fabrikasının yapılması gerekiyor" dedi. Nüfusun %90'ı çiftçilikle uğraşan ancak sanayisi henüz gelişemeyen Ardahan'ın Göle ilçesi; geleceğe umutla bakarken; ilçe turizm açısından da önemli bir potansiyele sahip bulunuyor. Kaymakam A. Faruk Güngör, yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekecek cazip ve görülmeye değer tarihi eserler bulunduğuna dikkat çekerek; ilçenin sorunlarının da çözüm beklediğini bildirdi. İlçede çok sayıda küçük esnaf ve sanatkar bulunduğunu ve bunların daha iyi hizmet verebilmelerinin yanı sıra uygun şartlarda çalışabilmeleri için bir küçük sanayi sitesinin kurulması gerektiğini söyleyen Kaymakam Güngör, "İlçe sınırları içerisinde yaklaşık olarak 70 bin büyükbaş hayvan beslenmekte ve önemli miktarda süt üretimi yapılmaktadır. Yeterli kapasiteye sahip yem fabrikasının yapılması yerinde olacaktır. Zira yörede kış mevsimi uzun olduğundan hayvanlar iyi beslenememekte ve süt üretimi düşmektedir" dedi. Göle ilçe merkezinde ve Köprülü Kasabası'nda kanalizasyon olmadığını bildiren Kaymakam A. Faruk Güngör "Temel bir gereksinim olan kanalizasyon tesisatının kurulması için ilgili belediyelere kaynak aktarılması gerekmektedir" diye konuştu. Ardahan'ın Göle ilçesi Kaymakamı A. Faruk Güngör; BİZİM MAHALLİ İDARELER GAZETESİ'ne ilçesinin konumu ve sorunlarıyla ilgili yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:

GÖLE'NİN TARİHÇESİ

"Göle, Küçük Ardahan sancağı adı ile 1551'de Erzurum'a, 1579'da Kars Eyaleti'ne bağlanmıştır. 1830'da Merkezi Dedeşen Köyü olarak Çıldır Sancağı'na, 1866'da nahiye olarak Ardahan Kazası'na bağlanmıştır. 1878'de Rus işgalinden sonra kaza merkezi Merdinlik Köyü (şimdiki ilçe merkezi) olmuştur. 30 Eylül 1920'de Rus işgalinden kurtulan Göle ilçe merkezinde belediye teşkilatı 1926'da kurulmuştur. En son olarak ilçemiz 1992 yılında 3806 sayılı kanun ile Ardahan iline bağlanmıştır. Göle, 30 Eylül 1920'de Rus işgalinden kurtarılarak Kars iline bağlı ilçe statüsünü almıştır.

NÜFUS VE İDARİ YAPI

İlçemiz 2000 yılı son nüfus sayımına göre merkezde 10 bin 611, köylerde 28 bin 693 kişi olmak üzere toplam 39 bin 304 nüfusa sahiptir. Nüfusun tamamı Türkçe konuşmaktadır. İlçemizin 53 köyü mevcuttur. Köyler arası uzaklıklar ise, 5 ile 10 kilometre arasında değişen mesafededir.

EĞİTİMDE DURUM

Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde; ortaöğretimde bir genel lise, bir kız meslek lisesi, bir çok programlı lise mevcut olup, bu 3 lisemizde öğrenim gören öğrenci sayısı 721'dir. Ortaöğretim kurumlarımızın ikisi ilçe merkezinde, birisi Köprülü Beldesindedir. İlçemiz genelinde 56 ilköğretim okulu vardır. Bu okullardan 13 tanesi 8 sınıflı, 43 tanesi de 5 sınıflı ilköğretim okulu statüsündedir. İlçe merkezimizde 4 adet ilköğretim okulu vardır. Bu okullarımızda 2 bin 71 öğrenci, ortaöğretim kurumlarında ise 654 öğrenci öğrenim görmektedir. İlçe merkezinde anaokulu vardır. Bu okulda 32 öğrenci bulunmaktadır. İlçe merkezinde, ilk ve orta öğrenim kurumlarımızdaki toplam öğrenci sayısı 2 bin 757'dir. Köprülü Çok Programlı Lisesinde 67 öğrenci mevcuttur. Yine köy ilköğretim okullarında 4 bin 9 yüz 69 öğrenci öğrenim yapmaktadır. İlçe genelinde toplam ilk ve orta öğretim kurumlarımızdaki öğrenci sayısı 7 bin 793'tür. Taşımalı eğitim sistemi kapsamında ise merkezde İMKB Yatılı İlköğretim Bölge Okulu, Hüseyin Gedik İlköğretim Okulu, 30 Eylül Pansiyonlu İlköğretim Okulu, kırsalda ise Ağılyolu Köyü ilköğretim Okulu, Çardaklı Köy İlköğretim Okulu ve Tahtakıran Köyü İlköğretim Okulu taşıma merkezi olarak tespit edilmiştir. Bu 6 taşıma merkezi okullarımıza toplam 554 öğrencimiz taşınmaktadır. İlçe genelinde eğitim-öğretim hizmetleri 186'sı sınıf, 91'i branş olmak üzere 277 öğretmen, 4 memur ve 27 hizmetli ile yürütülmektedir.

SAĞLIKTA DURUM

İlçemizde 30 yataklı Devlet Hastanesi mevcut olup, 52 personel ile hizmet vermektedir. Bunlardan 27 personeli sözleşmeli, diğer 25 personel ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabidirler. Göle-Merkez Sağlık Ocağında da 19 personel mevcuttur. Merkez Sağlık Ocağına bağlı 7 adet sağlık evi vardır. Kuytuca Köyü Sağlık Ocağı ve Dedeşen Köyü Sağlık Ocağında personel bulunmamaktadır. Köprülü Beldesi Sağlık Ocağında ise 3 personel, Ağılyolu Köyü Sağlık Ocağında 1 personel görev yapmaktadır. Toplam 18 sağlık evinden, 15 adedi personel yokluğu nedeniyle kapalıdır. Çayırbaşı Köyü Sağlık Evinde 1 personel görev yapmaktadır. Sağlık hizmetlerinin daha etkin ve verimli yürütülmesi için bir genel cerrah, bir kadı doğum uzmanı, bir çocuk hastalıkları uzmanı ve bir dahiliye uzmanı olmak üzere, 4 uzman hekim, 3 pratisyen hekim, 2 diş hekimi, bir eczacı, bir anestezi teknisyeni, 3 hemşire, 3 ebe, 3 tıbbi sekreter, 2 aşçı, bir ayniyat saymanı, bir depo memuru ve 2 şoför olmak üzere 22 yardımcı sağlık personeline ihtiyaç vardır.

SOSYAL YARDIMLAR

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfınca işsizliğin azaltılması ve istihdamı artırmak amacıyla Halk Eğitim Merkez Müdürlüğü ve vakıf işbirliği ile hazır giyim, trikotaj ve halıcılık atölyesi kursları faaliyet göstermiş olup, 107 kişi istihdam edilmiştir. Bu kurslarda üretilen kaban, önlük, pantolon, hırka, erkek yakalı kazaklar, nevresim, Kafkas, Hereke halısı gibi ürünler komşu il ve ilçelere satılmıştır.

GEÇİM KAYNAKLARI

Nüfusun %90'ı çiftçilikle uğraşmakta ve makineli tarımı tercih etmektedir. İlkel usuller tamamen kalkmış durumdadır. Sanayi henüz gelişmemiştir. Küçük çapta oto tamirciliği, kış aylarında özellikle köylerde besi hayvancılığı yaygındır. Nüfusun büyük bir çoğunluğu kendi ailelerine ait işletmelerde çalışmakta olup, bunun yanında ilçemiz genelinde faaliyet gösteren kaşar ve yoğurt, yağ gibi süt ürünleri üretimi yapan iki adet fabrika, iki adet kooperatif, 8 adet mandıra bulunmakta olup, yıllık kaşar peyniri üretimi 1200 ton, tereyağı üretimi 80 ton civarında olup, bu fabrika, kooperatif ve mandıralarda 150 kişi istihdam edilmektedir. Ekonomi hayvancılığa dayanmaktadır. Hayvan besiciliği ve mandıracılık olmak üzere iki tür de gelişmektedir.

TİGEM'İN GÖLE'YE KATKISI BÜYÜK

TİGEM'in amacı, hayvansal ve bitkisel ürünlerini yurt içinde ve gerektiğinde yurt dışında pazarlama ve dağıtım faaliyetlerinde bulunmak, çevrede bulunan çiftçilere tarımsal teknoloji ve girdi kullanımı konularında öncülük ve öğreticilik yapmaktır. TİGEM işletmesinde kullanılmak üzere her çeşit bitkisel ve hayvansal damızlık tedarik etmek, bunları pazara hazırlamak, ziraat ve veteriner ilaçları alet, makine ve araçlar ile bunların yedek parçaları, ekipmanları ve diğer ihtiyaç maddelerini temin etmektir. İşletmenin bugüne kadar damızlık süt sığırcılığı ve erkek sığır üretimi yönünde çalışma yapmakta idi, Genel Müdürlüğünden alınan kararlar doğrultusunda işletmemize doğu bölgesi damızlık erkek besi sığır yetiştiriciliği görevi verilmiş olup, en kısa zamanda bu faaliyetine başlayacaktır.

TURİZM POTANSİYELİ

İlçe turizm acısından önemli bir potansiyele sahip olup, yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekecek cazip, görmeye değer tarihi eserleri bulunmaktadır. Bunlar; Kalecik Köyü Kalesi, Dedeşen Köyü Kalesi, Çakıldere Köyü Kilisesi, Uğurtaşı Köyü Kulesi, Sarme Köprüsü Şapeli, Çakıldere Köyü yakınlarında bulunan Şapel, Uğurtaşı Köyü Şapeli, Budaklı Köyü Şapeli, Dedeşen Köyü Tarihi Camisi, Dedeşen Köyü Tarihi Türbeleri, Dedeşen Köyü Cami Hazresinde bulunan Mezar Taşları, Göle Merkezinde bulunan Kömür Baba Türbesidir.

KADASTRO VE İMAR

İlçe merkezinde tapu kadastro çalışmaları 1997 yılında tamamlanmış, imar planı ise 1976 yılında İller Bankası tarafından yapılmıştır. Köprülü Belediyesi'nin imar planı ise 1981'de İller Bankası tarafından yapılmış olup, 1988 yılında da tapu kadastro işlemleri bitirilmiştir. Halk, genellikle taştan yapılmış, üzeri toprakla örtülü konutlarda yaşamaktadır. İlçe merkezinde betonarme binaların çoğu kamu binalarıdır. Aileler genellikle kendi ihtiyaçları kadar ev yaptıkları için az da olsa konut sıkıntısı çekilmektedir. Bu münasebetle dışarıdan gelen memurlar, ev bulmakta zorluk çekmeye başlamıştır. Bu da tabi olarak kira ücretlerini etkilemektedir. Konut sıkıntısının giderilmesi için ilçemizde proje yapılması amacıyla Toplu Konut İdaresi'ne başvuruda bulunulmuştur.

YAPILAN YATIRIMLAR

İlçemizde Devlet Su İşleri'nce başlatılan dere ıslah çalışmaları yarım kalmıştır. 200 öğrenci kapasiteli ortaöğretim öğrenci yurdu, 2000 yılında programa alınmış olup, ihalesi yapılmış, inşaat devam etmektedir. 2001 yılında çok programlı lise yapımı programa alınmış olup, ihale aşamasındadır. Göle 30 Eylül 100 kişilik kız yatılı pansiyon binası tamamlanmış durumda olup, geçici personel ile hizmete açılmıştır. 100 öğrenci kapasiteli, Anaokulu binası bitirilmiş olup, gerekli hazırlıkların tamamlanmasıyla eğitime açılacaktır. 500 kişi kapasiteli Göle Kapalı Spor Salonu inşaatında çalışmalar devam etmektedir. 280 öğrenci kapasiteli lise binası Nurol Holding A.Ş. iş adamı Nurettin Çarmıklı'nın yaptırdığı inşaatın çalışmaları başlatılmıştır."

SORUNLAR ve ÖNERİLER

İlçemizde çok sayıda küçük esnaf ve sanatkar bulunmakta olup, bunların daha iyi hizmet verebilmeleri ve uygun şartlarda çalışabilmeleri için, Küçük Sanayi Sitesi'nin kurulması gerekmektedir.

İlçe sınırları içerisinde yaklaşık olarak 70 bin büyükbaş hayvan beslenmekte ve önemli miktarda süt üretimi yapılmaktadır. Yeterli kapasiteye sahip yem fabrikasının yapılması yerinde olacaktır. Zira yörede kış mevsimi uzun olduğundan hayvanlar iyi beslenememekte ve süt üretimi düşmektedir.

İlçe merkezinde ve Köprülü Kasabası'nda kanalizasyon mevcut değildir. Temel bir gereksinim olan kanalizasyon tesisatının kurulması için ilgili belediyelere kaynak aktarılması gerekmektedir.

İlçemize bağlı köy yollarının çoğu bozuk ve bakıma ihtiyaç duyulmaktadır. Kışın yağan kar ve oluşan fırtına nedeniyle köy yollarının günlerce kapalı kalması ulaşımı engellediği gibi, vatandaşların ilçe ve ile bağlantıları kesilmektedir. Köy Hizmetleri bakım şantiyesinin araç yönünden takviyesi gerekir.

Köylerin en büyük ihtiyacı içme suyu olup, giderilmesi gerekmektedir.

Hastanemize işlerlik kazandırabilmek için yeteri kadar uzman hekim atamasının yapılması gerekmektedir.

İlçe merkezinde hiçbir park yeri veya çocuk oyun alanı yoktur. Bir an önce yapılmalıdır.

İlçede konut sıkıntısı olduğundan, toplu konut kooperatiflerinin yapılmasına ihtiyaç vardır.

Hayvan sağlığına yönelik yüksek okul açılmalıdır.

Orman ve yem sanayine yönelik işletmeler kurulmalıdır.

A. FARUK GÜNGÖR KİMDİR?

1968 Osmaniye Bahçe doğumlu. Babasının memuriyeti nedeniyle, ilk ve orta tahsilini yurdun çeşitli yerlerinde tamamladı. 1990 yılında Ankara Üniversitesi Kamu Yönetimi Bölümünden mezun oldu. Kasım 1992'de Kayseri kaymakam adayı olarak göreve başladı. Konya-Hüyük, Mardin-Yeşilli ilçelerinde kaymakam vekilliği görevinde bulundu. Kaymakamlık kursunu müteakiben sırasıyla, Aksaray-Ağaçören, Kars-Arpaçay, Ardahan-Göle kaymakamlıkları yaptı. Son kararname ile Isparta-Keçiborlu Kaymakamlığına atandı. Evli ve 3 çocuk babası.