Ayvalık’ın gerek dünyanın tadı en iyi zeytinleri, gerekse denizi, sualtı zenginlikleri, adaları ve eşsiz koylarıyla çok önemli bir yere sahip olduğunu belirten Ayvalık Kaymakamı Nazım Madenoğlu, Ayvalık için, “Altyapısını ve eğitim alanındaki eksikliklerini de tamamladığında, ülkemiz ve ilimizin önemli ilçelerinden biri olma özelliği daha bariz bir şekilde ortaya çıkacaktır” diye konuştu. Ayvalığı daha iyi tanımak ve değerlendirmek için, kaymakamlığın hazırladığı brifing raporuna yer veriyoruz…
Ayvalık, cumhuriyet ile birlikte ilçe olmuştur. Eski bir tarihi olan ilçenin belediyesi 1923 yılında, jandarması 1909 yılında kurulmuş olup, emniyet amirliği 1989 tarihinde emniyet müdürlüğü olmuştur. Adının yabani ayva anlamına gelen “Ayvada” veya bir midye türü olan beyaz midyeye verilen ad olan “Ayvada”dan ya da Midilli Adası’nda olup, Ayvalık anlamına gelen “Kydonie Köyü”nden esinlenerek konulduğu kayıtlarda belirtilmektedir.
İlçemizde sosyal hizmetler, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı ve ilgili kurumlar ve sayıları 100’ün üzerindeki dernekler kanalıyla yürütülmekte olup, ilçemiz sosyal yönden oldukça hareketli ve kozmopolit yapıdadır. İlçemizde 1952 yılında hizmete girmiş bulunan ve 7-12 yaş grubunda yer alan 29’u kız, 74’ü erkek olmak üzere toplam 103 korunmaya muhtaç çocuğun barındığı Alibey Çocuk Yuvası hizmet vermektedir. Kurumda 18 personel görev yapmaktadır. İlçemizde 200 dolaylarında ortopedik ve zihinsel özürlü vatandaşımız olup, bunların 143’üne “özürlü kimlik kartı” verilmesi çalışmaları bitirilmiştir. Hem ortopedik hem de zihinsel özürlü vatandaşlarımızın kurdukları dernekler mevcuttur. Sosyal hizmet faaliyetleri İlçe Sosyal Hizmetler Müdürlüğünce yerine getirilmektedir. Bu müdürlükçe koruma kararı alınması, özürlüler için nakdi yardım kararı alınması, nakdi yardım sağlanması, evlat edinme işlemleri, huzurevine kabul işlemleri yürütülmektedir.
Eğitim ve öğretim hizmetleri
İlçede okur-yazarlık oranı yüzde 98,6 olup, 10’u ilçe merkezinde, ikisi Küçükköy Beldesi’nde, üçü Altınova Beldesi’nde, dördü köylerde olmak üzere toplam 19 ilköğretim okulu vardır. Bu okullarda toplam 234 derslik, 7 bin 392 öğrenci, 311 öğretmen bulunmaktadır. 19 ilköğretim okulunun sekizinde ikili eğitim ve öğretim yapılmaktadır. Derslik başına düşen öğrenci sayısı 32’dir. 14 köydeki 438 öğrenciyi 24 minibüs, dört merkeze taşımaktadır. Bu öğrencilerin 397’si yemek hizmetinden yararlanmaktadır. Ayrıca iki anaokulunda altı öğretmen, 114 çocuğa eğitim vermektedir. İlçemizde 43 derslikli üç lisede 980 öğrenci, 75 öğrenmen; 16 derslikli bir Anadolu lisesinde 446 öğrenci, 34 öğretmen; 34 derslikli üç meslek lisesinde bin 73 öğrenci, 99 öğretmen olmak üzere 93 derslikte, 2 bin 499 öğrenci, 208 öğretmenden ders almaktadır. Ortaöğretimde derslik başına düşen öğrenci sayısı 27’dir. İlçemizde Balıkesir Üniversitesi’ne bağlı olarak 2002 yılında hizmete başlayan ve işletme, turizm ve otel işletmeciliği, pazarlama ve restorasyon bölümlerinden oluşan Ayvalık Meslek Yüksek Okulu bulunmaktadır. Okulda 233’ü kız, 339’u erkek olmak üzere toplam 572 öğrenci ders görmektedir. Üçü yardımcı doçent olmak üzere sekiz görevlisi vardır. Okul, kendi yeni binasında hizmet vermektedir.
Halk eğitimi
İlçemizde 14 kursta 46 usta öğretici bin 512 kişiye kurs hizmeti vermektedir. Halk eğitim hizmetleri kendi ana binasında ve mahallelerdeki muhtelif yerlerde yürütülmektedir.
Turizm hizmetleri
İlçemiz turizm yönünden oldukça zengin olup, özellikle Küçükköy (Sarımsaklı) ve Altınova plajları oldukça önemlidir. Deniz turizmi, kültür turizmi, yat turizmi, inanç turizmi ile sualtı ve suüstü spor turizmi geliştirildiğinde önem arz edecektir. İlçemize 2005 yılı içinde 40 bin 449 yerli, 44 bin 474 yabancı turist gelmiştir. Turizmle ilgili olarak Ayvalık Meslek Yüksekokulu’nda, Turizm ve Otel İşletmeciliği bölümü eğitim ve öğretim vermektedir. Turistik anlamda gezilip görülecek yerler arasında Şeytan Sofrası, Badavut Koyu, Dini yapılar, Cennet Tepesi, adalar, Alibey Adası (Cunda), Kozak Yaylası, tarihi evler sayılabilir. İlçemizde adalara ve çeşitli mekânlara günübirlik tekne turları düzenlenmekte olup, bu durum ilçemize önemli bir gelir getirmektedir. İlçede 27 ada mevcut olup, bunların en büyüğü, çevre uzunluğu 44 bin 818 m, genişliği 2 bin 390 ha olan Alibey Adası’dır. İkinci büyük ada ise 11 bin 297 m çevre uzunluğuyla Büyük Maden Adası’dır. Yerleşim sadece Alibey Adası ile Lale Adası’ndadır. Sekiz adada kadastro faaliyeti yapılmamıştır. İlçemiz sualtı zenginlikleri ve dalış yerleri yönünden de oldukça iyi bir durumdadır. Bu harika yer mercan reefleri (toplulukları) açısından çok renkli, zengin dip yapısı ve tartışılmaz berraklıktaki denizi ile, sualtı fotoğrafçıları ve dalgıçlar için vazgeçilmez bir cennet köşesidir. Bölgede mercan reefleriyle birlikte 60’a yakın dalış bölgesi bulunmaktadır. Hava şartları kötü bile olsa dalış yerleri bulmak her zaman mümkündür. İlçede özel bir kuruluşa ait 200 yat kapasiteli marina da yat turizminin gelişmesine önemli katkılar sağlamaktadır.
Gençlik ve spor hizmetleri
İlçemizde futbol, yelken, yüzme, hentbol, basketbol, trap, atletizm ve eskrim dallarında sportif faaliyetler yürütülmektedir. Biri çim saha olmak üzere beş futbol sahası vardır. İlçemizde spor sahası olmayıp yapımı için gerekli yer temin ve tahsis edilmiştir. 2006 yılında yapımına başlanması beklenmektedir. 10 adet tescilli spor kulübünden yedisi amatör ligde, biri ikinci amatör kümede, ikisi süper ligdedir. Ayrıca Yelken İhtisas Kulübü, Su Sporları Kulübü ve Ayvalık Avcılık ve Atıcılık Kulübü bunlar arasında önemli yere sahiptir. Toplam bin 323 lisanslı sporcu vardır. İlçemiz gençliğinin önemli sorunları olup, bu sorunların çözümü için 15 komisyon oluşturulmuş ve gençliğin sorunlarına çözüm arayışları içine girilmiştir.
Önemli tarım ürünleri
Zeytin: İlçemizin önemli bir tarımsal uğraşı ve gelir kaynağı olan zeytin, ilçe yüzölçümünün yüzde 55’lik, tarımsal alanın yüzde 76’lık bölümüne tekabül eden 15 bin 656 ha alanda yetiştirilmektedir. İlçede 4 bin 300 aileye ait 1 milyon 770 bin zeytin ağacı vardır. Zeytin ağacı var yılı tabir edilen yılda ağaç başına 60 kg zeytin verirken, bu rakam yok yıllarında 10 kg’a kadar düşmektedir. İlçemizde zeytin sofralık ve yağlık olarak değerlendirilmektedir. 2005 yılında elde edilen 34 bin ton zeytinin 12 bin tonu sofralık, 22 bin tonu yağlık olarak ayrılmıştır. 2005 yılında 100 bin 647 kg ambalajlı zeytinyağı ihraç edilmiştir. 2005 yılında desteklenen 754 çiftçiye 3 milyon 193 bin 123 kg karşılığı olarak 798 milyon 280 bin YTL had ediş yapılmıştır. İlçede genellikle Ayvalık yağlık, gemlik ve domat türü zeytin yetiştirilmektedir. İlçede elde edilen zeytinler beşi sulu baskı, 25’i kontini şeklindeki toplam 30 sıkma tesisinde işlenmektedir. Fıstık Çamı: İlçede bin ha alanda (orman alanının yüzde 18’inde) fıstık çamı yetiştiriciliği yapılmaktadır. Bu alanda 160 bin fıstık çamı yetiştirilmektedir. İlçede daha çok Bağyüzü, Çamoba, Tıfıllar, Hacıveliler ve Akçapınar Köylerinde yetiştirilmektedir. Elde edilen 120 ton çam fıstığının aşağı yukarı tamamı ihraç edilerek yılda ortalama 8,8 milyon dolarlık gelir sağlanmaktadır. Pamuk: Altınova bölgemizde 117 üretici 255 ha’lık alanda yılda bin 200 ton pamuk üretmektedir. Üretim yıldan yıla azalmaktadır.
Ormancılık
İlçemizin yüzde 19’luk kısmına isabet eden 5 bin 342 ha’lık kısım ormanla kaplıdır. Bu alanın bin ha’sında fıstık çamı üretimi yapılmaktadır. Ormanlar genelde bozuk çam niteliğindedir. Kızılçam ve karaçam ile meşe hakim ağaç türüdür. Yılda ortalama bin metreküplük dikili ağaç üretim amacıyla damgalanmaktadır. Tomruk, sanayi odunu, kâğıtlık odun ve benzeri üretimler yapılmaktadır. Orman yolu uzunluğu 32 km’dir. İlçede 2005 yılı içinde üç orman yangını çıkmıştır.
Hayvancılık
İlçede 683’ü merkezde, bin 512’si Altınova Beldesi’nde olmak üzere toplam 2 bin 879 büyükbaş hayvan, 16 bin 703 koyun, 4 bin 226 keçi ve 16 bin 750 kanatlı hayvan vardır. Altınova Tarımsal Kalkınma Kooperatifi’nin 200, Türközü Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi’nin yine 200 büyükbaş hayvan proje uygulamaları mevcuttur. Altınova Beldesi’nde 14 bin kapasiteli broiler kümes hizmet vermektedir. İlçede sekiz mandırada günde 20 ton süt işlenerek iki-üç ton yoğurt, bir-iki ton peynir üretilmektedir. Böylece ilçede günde elde edilen 20 ton sütün yarısından fazlası bu şekilde değerlendirilmektedir.
Su ürünleri
İlçede su ürünleri üretimi önemli bir noktadadır. Yılda ortalama 43 bin kg su ürünü üretilmektedir. Bu üretim 340 adet balıkçı teknesi ve dört adet trol teknesi ile yapılmaktadır. Ticari amaçlı balıkçılık yapan ruhsat sahibi kişi sayısı 700’dür. İlçede dört adet su ürünleri işleme ve değerlendirme tesisi hizmet vermektedir.
Altyapı
İlçe merkezinde yeterli sayılabilecek katı atık toplama merkezi bulunmaktadır. Ancak imha ve geri dönüşüm sistemleri yoktur. Aynı durum Küçükköy Beldesi için de geçerlidir. Altınova Beldesi’nin ise katı atık yeri olmayıp geçici bir yere dökülmektedir. Köylerimizin sekizinde kanalizasyon şebekesi mevcut olup, bunlardan sadece Türközü Köyü’nde arıtma tesisi mevcuttur. Yeniköy’de ise yapımı devam etmektedir. Geri kalan sekiz köyümüzde şebeke yapımı 2006 yılında başlatılacaktır. İlçe merkezinin yüzde 80’i kanalizasyon şebekesine sahiptir. Kanalizasyonu olmayan bölgeler için proje çalışmaları devam etmektedir. İlçe merkezinde arıtma tesisi olmayıp, atıklar derin deniz deşarjı ile denize boşaltılmaktadır. Küçükköy Beldesi’nin 63 bin metrelik kanalizasyon şebekesinin yüzde 95’i bitmiş olmasına rağmen terfi merkezlerinin ve arıtma tesisinin yapılamayışı yüzünden hizmete girememektedir. Bu tesislerin yapım proje çalışmaları devam etmektedir. Altınova Beldesi’nde toplam 119 bin metre uzunluğundaki kanalizasyon uygulama projesinin 66 bin metresi bitmiş durumdadır. Bu beldede de arıtma tesisi yoktur.
İlçenin başlıca sorunları
- İlköğretim okullarındaki ikili eğitim ve öğretime son verilerek normal eğitime geçilmesi gereği, sekiz ilköğretim okulumuzda ikili eğitim ve öğretim yapılmakta olup, normal eğitim ve öğretime geçebilmek için 95 dersliğe ihtiyaç vardır.
- Lale Adası’nda inşaatına başlanmış olan Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi’nin bitirilmesi gerekmektedir. Bitmesi için 5 milyon YTL’ye ihtiyaç vardır. Üç bloktan oluşan bina bittiğinde 16 derslikli olarak hizmet verecektir.
- Eski çocuk yuvası binası Milli Eğitim Bakanlığı’na tahsisli olup, bu tarihi binanın restore edilmesi gerekir.
- İlçe merkezinde kalorifer sistemi olmayan üç okula (İstiklal, Gazi ve 15 Eylül İlköğretim Okulu) kalorifer sistemi yapılmalıdır.
- Devlet hastanesine ilave bir kat atılması gereği: Devlet hastanesi 150 yatak kapasitesine çıktıktan sonra mevcut katlar hizmete dar geldiğinden ilave kata ihtiyaç vardır.
- Altınova Devlet Hastanesi’nin hizmete açılması gerektiği: Halk tarafından yaptırılan bu bina bir an önce hizmete açılmalıdır.
- Sağlık personeli yetersizliği: Hastaneye radyoloji, kardiyoloji, ortopedi, travmatoloji, cildiye, psikiyatri, nöroşiruzi, KBB, üroloji, acil tıp, patoloji ve mikrobiyoloji branşlarında 11 uzman doktora, 20 hemşireye, 10 ebeye ihtiyaç vardır.
- Her üç belediyede de katı atık imha sistemleri bulunmamaktadır.
- Kasaba belediyelerinde katı atık depolama yeri bulunmamaktadır.
- Kanalizasyon şebekesinin ilçe merkezinde kısmen, diğer iki beldede ise tamamen bitirilmemiş oluşu.
- Her üç belediyenin atık su arıtma tesislerinin olmaması.
- Küçükköy Beldesi Sarımsaklı Bölgesi başta olmak üzere eğlence yerleri ile konutların iç içe girmiş olması ve yalıtım yetersizliği.
- Limanın şehir içinde oluşu nedeniyle teknelerin gürültü kirliliğine yol açması.
- Turizmin 12 aya yayılabilmesi için kongre turizmi, sualtı turizmi, inanç turizmi gibi alanlarda gerekli olanlar yapılmalıdır.
- Ayvalık Adaları Tabiat Parkı uygulamasının kısıtlayıcı hükümlerinin turizmi olumsuz yönde etkilemesi önlenmelidir.
- Edremit Körfez Havaalanı’nın uluslararası standartlara kavuşması sağlanmalıdır.
- İlçede gençlik sorunları önemli bir yer işgal etmekte olup, bu konuda başlatılan çalışmalar devam ettirilmelidir.
- Yelken sporunu geliştirici çalışmalar yapılmalıdır.
- Altınova-Dikili Sulama Projesi bir an önce bitirilmelidir.
- Bilinçsiz gübreleme ve ilaçlamanın önlenmesi için toprak tahlillerinin bitirilmesi gerekir.
- Bilinçsiz ve yasak yöntemlerle su ürünleri avcılığı önlenmelidir.
- Kullanılmaya müsait eski zeytinyağı fabrikalarının ekonomiye kazandırılması özendirilmesi.
- Zeytin ve zeytinyağının yeterince pazarlanamaması.
- Meslek yüksekokuluna zeytincilikle ilgili bir bölüm açılması gereği.
- Ayvalık liman kapasitesinin arttırılması için mevcut limanın iskeleye taşınması gereği.
- Organize sanayi bölgesinin kurulması gereği.
Nazım Madenoğlu
1953Kastamonu doğumlu. Siyasal Bilgiler Fakültesini bitirdikten sonra bir bankanın teftiş kurulunda çalıştı. 1981 yılında İçişleri Bakanlığı’na girdi ve yurdun çeşitli yerlerinde görev yaptı. En son 2004 yılı kasım ayında Ayvalık’ta göreve başladı. Halen bu görevini devam ettirmektedir.
Yerinden Yönetim Platformu adı altında siz değerli okurlarımıza yeni yüzümüz ile merhaba demekten gurur duyuyoruz. 