Taraklı Evleri, Sapanca Gölü, Karasu sahilleri, kaplıcaları, şifalı sularıyla gezilmeye görülmeye değer bir il olan Sakarya, 8 ayrı dönemde gelen göçlerle büyümüş bir şehir. Şehir, ülkemizin iki büyük merkezi olan İstanbul ve Ankara’yı birbirine bağlayan kara ve demiryolları üzerinde yer alan önemli bir kavşak noktasında bulunuyor.
Sapanca Gölü`nün yüksekliklerindeki Arifiye Ormanı`nda güzel kamping ve piknik alanları bulunmaktadır. Ulusal ve uluslararası sörf, yelken ve kürek müsabakalarının yapıldığı Sapanca Gölü bu organizasyonlarla sportif amaçlı çok sayıda ziyaretçi çekmektedir. Adını kıyısında kurulan ilçeden alan Sapanca gölü, son yıllarda kaydedilen gelişmelerle ülke turizminin gözde yerlerinden biri olmuştur.
Kuzuluk Kaplıcası ilin en önemli kaplıcasıdır. Selçuklular döneminden bu yana bilinen bir kür merkezi olan Kuzuluk Kaplıca suyu, her türlü mide, karaciğer, şeker, böbrek, romatizma, üst solunum yolları, nörolojik depresyon vb. hastalıklar üzerinde olumlu etkiler meydana getirmektedir.
Her yıl Haziran ayında düzenlenen Uluslararası Sapanca Şiir Akşamları da Sapanca Gölü kıyısında düzenleniyor. İlki 2000 yılında düzenlenen Sapanca Şiir Akşamları, kültür, sanat ve edebiyat çevrelerinin dikkatlerini bu ilçeye ve göle çekmiştir.
İşletmelerden oluşan atıksuların çevreye vereceği olumsuzluklar yerinde denetlenerek kontrol altına alınmaktadır. Atıksuların belirli periyodik aralıklarla atıksu analizi yapılarak kontrol edilmektedir.
İlimizde bol miktarda şifalı su vardır. Kuzuluk Maden suyu, Kovuk Madensuyu, Soğuk Gazlı Su, Gencer Suyu, Gündüz Suyu bunlardan bazılarıdır. Ayrıca, Halk Hamamı kaynağı, Göz Suyu, Taş Kaynağı, ağrılı hastalara iyi gelen Tepe Çamuru vardır.
19 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen deprem sonrası İlimize kurulan UNDP tarafından geri kazanılabilir katı atık projesi kapsamında kurulan tesiste resmi dairelere konulan torbalarda biriken kağıt, plastik, metal vs. katı atıklar ayrıştırılarak ekonomiye kazandırılmaktadır.
Sakarya Valisi Hüseyin Atak, ilin zengin bir turizm çeşitliliğine sahip olduğunu belirtti. Taraklı Evleri`nin bulunduğu alanın SİT alanı ilan edildiğini ve koruma altına alındığını ifade eden Atak, “Bu alanda 120 adet tarihi ev bulunmaktadır. Taraklı evleri, beldeyi bir kültür müzesi görünümüne kavuşturmaktadır” dedi.
Vali, Hüseyin Atak’ın açıklamaları şöyle:
Kavşak noktasındayız
Sakarya İli, ülkemizin iki büyük merkezi olan İstanbul ve Ankara’yı birbirine bağlayan kara ve demiryolları üzerinde yer alan önemli bir kavşak noktasındır. Bu önem Romalılar devrinde başlar, Osmanlı Devleti zamanında da devam eder. Tarihte İç Anadoluyla, İstanbul bağlantısını sağlayan ilden geçen kervan yolları, bugün aynı güzergahta karayolu ve demiryolları vasıtasıyla sağlanmaktadır.
İlimiz, ülkemizin en önemli iki merkezi İstanbul ve Ankara’yı birbirine bağlayan karayolu ağı üzerindedir. Ülkemizin ve bölgemizin en önemli ulaşım ağlarından D100 (Eski E-5) yolu ile TEM Otoyolu, doğu-batı yönünde ilimizden geçen trafik yoğunluğu yüksek ana ulaşım arteri durumundadır.
Göçlerle büyüyen şehir
Sakarya, özellikle 1864 (Rus-Kafkas Savaşları), 1877-1878 (93 Harbi), 1890-1894, 1912-1914, 1923-1924 (Büyük Mübadele), 1928-1930, 1950-1954 ve 1989 yıllarında sekiz kez dışarıdan göçle gelenlere yerleşim alanlarını açmış bir kenttir. 1950’den sonra başlayan kentleşme sürecinde en fazla Karadeniz illerinden göç alan bir ildir. Yöreye insanlar değişik yerleşim alanlarından geldiği için, gelenekler ve göreneklerde farklılıklar gözleniyor. Bu çoklu yapı, gelenek ve görenekler çeşitliliği de beraberinde getirmektedir.
Taraklı kültür müzesi
Sakarya İli`nin en güney ucunda yer alan Taraklı, 19. YY. kalma Osmanlı Dönemi evleri ve tarihi yapılarıyla ünlü bir ilçedir. Sokak dokusu bozulmayan görünümü Taraklı Evleri`nin bulunduğu alan SİT alanı ilan edilmiş ve korumaya alınmıştır. Bu alanda 120 adet tarihi ev bulunmaktadır. Yük taşıyanların dinlenmeleri için dinlenme taşları bulunan Arnavut Kaldırımlı sokakları ve bu sokakların buram buram tarih kokan süsleri Osmanlı Evleri ile Taraklı bir kültür müzesi görünümündedir. Bu özellikleri sebebiyle son yıllarda iç turizm açısından belirgin bir canlanma görülmektedir. Yusufbey Mahallesinde bulunan yaklaşık beş asırlık Çınar ağacı Kültür Bakanlığınca Doğal anıt olarak tescillenmiştir. 100 ila 300 yıllık evlerin süslediği Taraklı`nın Osmangazi tarafından alınışından bu yana, halk tahtadan tarak ve kaşık yapımıyla uğraşmıştır. İlçeye ismini veren tarak yapımına çoktan son verilse de, ağaç oyma el işlerine devam edilmektedir.
Kuzuluk kaplıcaları
Kuzuluk Kaplıcası ilin en önemli kaplıcasıdır. Selçuklular döneminden bu yana bilinen bir kür merkezi olan Kuzuluk Kaplıca suyu, her türlü mide, karaciğer, şeker, böbrek, romatizma, üst solunum yolları, nörolojik depresyon vb. hastalıklar üzerinde olumlu etkiler meydana getirmektedir. Kuzuluk Kaplıcaları'nda il Özel idaresince yapımına başlanılan sağlık ve termal turizm tesisleri, 1994 yılında özel sektöre devredilmiştir. 1996 yılında inşası tamamlanarak faaliyete geçen İhlas Kuzuluk Evleri, Kuzuluk Beldesi'nde bulunan tek kür merkezidir ve her birine 84 C sıcaklıkta termal şifalı su verilen 1464 devremülk dairesinden oluşmaktadır. İhlas Kuzuluk Kaplıca Evleri'nde, her yaştan herkesin yararlanabileceği zengin spor tesisleri bulunmaktadır. Futbol için iki halı saha ile bir basketbol sahası bulunan ihlas Kuzuluk Kaplıca Evleri'nde, özel olarak yapılandırılan yürüyüş ve bisiklet yolları ve bir Fitness Center da mevcut. Dairelerin haricinde günübirlik ziyaretçilerin de faydalanabileceği bay-bayan ziyaretçiler için ayrı ayrı iki havuz mevcuttur. Tesislerde her an için görevli bir doktor bulunmaktadır. Kaplıca Evleri'nin yanında Kuzuluk Beldesi tamamen bir tatil kasabası olmuş durumdadır.
Şifalı sular
Litresinde 1 gramdan fazla serbest karbondioksit gazı bulunan Kuzuluk Maden suyunun litresindeki maddeler toplamı 5 gramdır. Su kalevi bikarbonatl1 sular sınıfına girmektedir. Ayrıca 27 miligram bromür iyonu bulunmaktadır. Radyoaktivitesi 8,6 Eman'dır. Kovuk Madensuyu da tamamen Kuzuluk maden suyuna benzemektedir. Soğuk Gazlı Su, serbest karbondioksit gazınca zengin oligometalik bromlu madensuyudur. Gencer Suyu, Gündüz Suyu da çeşitli hastalıklara iyi gelmektedir. Ayrıca, Halk Hamamı kaynağı, Göz Suyu, Taş Kaynağı, ağrılı hastalara iyi gelen Tepe Çamuru vardır.
Sapanca Gölü
Marmara Bölgesi`nin doğu kesiminde, Adapazarı Ovasını İzmit Körfezi oluğuna birleştiren uzun bir çukurun doğu yarısında yer alan tatlı su gölüdür. Kuzeyinde ve güneyinde uzanan dağ eteklerinde keklik, çulluk ve tavşan avı yapılmaktadır. Gölde her çeşit tatlı su balığı avcılığı yapılmaktadır. Sakarya` da tektonik oluşumlar sonucu meydana gelen Sapanca Gölü ve çevresi içerdiği son derece çarpıcı doğal güzellikleri ve yoğun yerleşim merkezlerinin ulaşabildiği bir konumda bulunması nedeniyle il merkezinin yanı sıra başta İstanbul olmak üzere çevredeki büyük kentlerin özellikler hafta sonları rekreasyon ve konaklama amaçlı taleplerine açık bir merkez niteliğindedir. Sapanca Gölü`nün yüksekliklerindeki Arifiye Ormanı`nda güzel kamping ve piknik alanları bulunmaktadır. Ulusal ve uluslararası sörf, yelken ve kürek müsabakalarının yapıldığı Sapanca Gölü bu organizasyonlarla sportif amaçlı çok sayıda ziyaretçi çekmektedir. Adını kıyısında kurulan ilçeden alan Sapanca gölü, son yıllarda kaydedilen gelişmelerle ülke turizminin gözde yerlerinden biri olmuştur. Özellikle İstanbul ve İzmit’ten kolaylıkla ulaşılan Sapanca, günlük turlar için de ideal bir yer konumundadır. İklimi, gölü ve eşsiz doğal güzellikleriyle Sapanca önemli bir gezi ve dinlenme alanıdır.
Sapanca’da şiir akşamları
Her yıl Haziran ayında düzenlenen Uluslararası Sapanca Şiir Akşamları da Sapanca Gölü kıyısında düzenleniyor. İlki 2000 yılında düzenlenen Sapanca Şiir Akşamları, kültür, sanat ve edebiyat çevrelerinin dikkatlerini bu ilçeye ve göle çekmiştir.
Sapanca kirliliği
İlde önemli sorunların başında Sapanca Gölü kirliliği gelmektedir. Sapanca Gölü, Sakarya Nehri ile İzmit Körfezi arasında uzanan, deniz seviyesinden 30 m yükseklikte bir tatlı su gölü olup, çevre yerleşimleri için önemli bir içme ve kullanma su kaynağıdır. İçme ve kullanma suyu kaynağı olan 252 km2 drenaj alanlı Sapanca Gölü çevresi kısmen denetim altına alınabilmişse de; göl kıyısına kadar sokulmuş bahçeli dağınık yerleşimli yapıların giderek artması, fosforca zengin olan evsel atık suları ile bilinçsiz zirai mücadele sonucu tarımda kullanılan gübre ve zirai mücadele ilaçları ile bazı endüstriyel atıkların sebep olduğu ikincil kirlenmeyle karşı karşıyadır. Kuzeyde D100 karayolu, güneyde TEM Anadolu Otoyolu ve demiryolunun da kirlenmeye sebep olduğu; diğer yandan gölü besleyen derelerin taşıdığı kirliliklerle birleştiğinde gölün tümünü içine alacak kollektör projesinin acilen tamamlanması gereklidir. Göl etrafını tümüyle sarması gereken kollektörün, Sapanca Gölünün güneyinde Kocaeli ilinin Hikmetiye beldesinden başlayarak, Arifiye’ ye kadar 22 km’ lik kısmı projelendirilmiş; 21 km’ si tamamlanmıştır. Gölün kuzey ve güney terasları su toplama havzasındaki alanlar tam bir doğa tahribatı ile görünüm kirliliği göstermektedir.
Su kirliliğinin çözümü için yapılan çalışmalar
İşletmelerden oluşan atıksuların çevreye vereceği olumsuzluklar yerinde denetlenerek kontrol altına alınmaktadır. Atıksuların belirli periyodik aralıklarla atıksu analizi yapılarak kontrol edilmektedir. Endüstriyel atıksuların kontrol altında tutulması amacıyla SKK Yönetmeliğinde Tablo 5-20 arasında Atıksu Deşarj Standartları ile karşılaştırılması yapılarak standart değerlere uyanlara İl Mahalli Çevre Kurulu Kararı ile Deşarj izni verilmektedir. İlimizde 59 Adet işletmenin Deşarj İzni vardır. Deşarj izni 5 yıl geçerlidir. İlimizde 37.000 m3/gün’ü merkez ilçeden olmak üzere ortalama 85.000 m3/gün evsel kaynaklı atıksu oluşmaktadır. Adapazarı Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan Evsel Atıksu Arıtma Tesisi faal olarak çalışmaktadır. Burada arıtılan sular Çark Deresine Deşarj edilmektedir.
Katı Atıklar
19 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen deprem sonrası İlimize kurulan UNDP tarafından geri kazanılabilir katı atık projesi kapsamında kurulan tesiste resmi dairelere konulan torbalarda biriken kağıt, plastik, metal vs. katı atıklar ayrıştırılarak ekonomiye kazandırılmaktadır. İlimizde arıtma çamurlarına yönelik yapılan çamur analizlerinde tehlikeli olmayanlar Belediyenin çöp alanında bertaraf edilmektedir.
Atıkların düzenli toplanması ve çevre teknolojilerine uygun bertarafı hususunda sanayi kuruluşlarının denetimi ve Belediyelere yönelik eğitim-bilgilendirme çalışmaları İl Müdürlüğümüzce yürütülmektedir. İlimizde yılda ortalama 80.000 ton çöp oluşmaktadır. Halen tüm şehirde katı atıklar vahşi depolama ile bertaraf edilmektedir.
Adapazarı Büyükşehir Belediyesi, katı atık düzenli depolama sahası kurmak için gerekli ÇED iznini almış bulunmaktadır. Tesisin kurulması ile ilgili çalışmaları devam etmektedir.
Tıbbi Atıklar
İlimizde İl Müdürlüğümüz vasıtasıyla Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde denetimler yapılmaktadır. İl Merkezi ve ilçelerde bulunan Sağlık kuruluşlarımızda tıbbi atıklar kaynağında ayrı olarak toplanmaktadır. Ancak özellikle ilçelerde tıbbi atıkların geçici olarak depolandığı konteynerler bulunmamaktadır. Bu konteynerler bulunsa dahi Belediyeler bu atıkları evsel atık toplama aracıyla toplamakta ve bu atıkları evsel atıkları bertaraf ettikleri uygun olmayan alanlarda uzaklaştırmaktadırlar. 19 Ağustos 1999 yılında meydana gelen deprem sonrası Çevre Bakanlığımız tarafından Liechtenstein Hükümetince Hovel Firmasından alınan Tıbbi Atık Yakma Ünitesi gönderilmiştir. Günde 400 kg kapasiteli yakma ünitesi Adapazarı Büyükşehir Belediyesine devredilmiştir. Büyükşehir Belediyesi Gazeller Mah. Moloz döküm alanı içinde Üniteyi kurarak Resmi ve Özel Hastanelerden tıbbi atıkları, ücreti mukabilinde toplanarak bertaraf edilmektedir. Bu ücret İl Mahalli Çevre Kurulu tarafından 1 kg’ ı 600.000 TL olarak belirlenmiş olup, aylık 7 ton ve yıllık 80-85 ton tıbbi atık bertaraf edilmektedir.
Yardım yapılıyor
Vakıf 5’i aşevi personeli olmak üzere toplam 16 personel ile hizmet vermektedir. Vakfa ait 4 adet araç bulunmaktadır. Hizmet ve aşevi binası Belediyeye ait olup ihtiyaca cevap vermektedir. 17 Ağustos 1999 depreminden önce 2000 aileye hitap eden Vakfımıza yapılan başvuru sayısı 12.000`e ulaşmıştır. Aktif olarak 6.000 dosya bulunmaktadır.
Konu :
